کتابخانه

دانلود کتاب، جزوه، تحقیق | مرجع دانشجویی

کتابخانه

دانلود کتاب، جزوه، تحقیق | مرجع دانشجویی

مطالعه رابطه فرم و محتوا در تزیینات شمعدان ها وقندیل های دوره صفویهWORD

چکیده:

در دوران صفویه شاه اسماعیل مذهب شیعه را به عنوان مذهب رسمی سلسله صفوی اعلام کرد. تداوم و عمر طولانی این سلسله و استحکام جنبه های مذهبی و فرهنگی موجب تقویت و تحکیم سنت هنری آن گردید. در این دوره فلزکاری و ساخت و قلمزنی مصنوعات طلا، نقره، برنج و مس ابعاد وسیعی داشت. از ویژگی های آثار فلزی این دوره، طرح و فرم شمعدانهای بسیار حجیم و سنگین در قرن هشتم و نهم هجری جای خود را به ظرافت شکل و خطی داده است؛ که به زبان فارسی اعم از اشعار عرفانی و نام ائمه به خصوص نام حضرت علی(ع) به تنهای و یا در کنار الله و محمد(ص)، دعا در مدح دوازده امام وقسمت­هایی از دعای پر فیض ناد­علی در این دوره دیده می­شود. کتیبه­های موجود بر بدنه آنها عموماً به خط ثلث و نسخ و نستعلیق است. ما در این تحقیق به روش تحلیلی و توصیفی، بنیادی به بررسی شمعدان­ها و قندیل­ها پرداخته­ایم.

 کلمات کلیدی: دوره صفویه، هنر فلز کاری، تزیین، فرم ومحتوا، شمعدان، قندیل، آلات روشنایی

فهرست مطالب

عنوان صفحه

 

مقدمه.. ‌ن

فصل اول: کلیات تحقیق.. 1

1-1 شرحموضوع.. 2

1-2 بیانسوالاتدرتحقیق.. 2

1-3 اهدافواهمیتانجامتحقیق.. 2

1-4 روشانجامتحقیق.. 2

1-5 پیشینهتحقیق.. 2

1-6 مشکلاتپیشرو.. 3

1-7 جامعه آماری ....................................................................................................................3

فصل دوم: تاریخچه فلزکاری پس از اسلام تا دوره ی صفوی.........................................................4

2-1 فلزکاریقروناولیه…………………………………………………………………………………………………….5

2-2 فلزکاریدردورانسلجوقیان………………………………………………………………………………………….8

2-2-1 انواع صنایع فلزکاری دوره سلجوقی….……….…………………………..…………………………………...11

2-3 فلزکاریدردورانموصل.. 14

2-3-1شمعدانابنفتوحموصلی............................................................................................15

2-4 فلزکاریدورانمغولوایلخانی…………………..…………………..……………………………………………….18

2-5 هنرفلزکاریدرخراسان.. 21

2-6- فلزکاریدورانتیموری.. 22

2-7 فلزکاری دوره صفویه.. 27

فصل سوم: بررسی فن تزئینات فلزات و کتیبه شناسی...................................................................................31

3-1 انواعفلزاتاستفادهشدهدردورانباستان.. 32

3-2 تکنیکهایساختوشکلدهیاشیاءفلزیایراندردوراناسلامی.. 32

3-2-1 قالبگیرییاریختهگری............................................................................................32

3-2-1-1 قالبروباز………..………………………………………………………….……………………………..33

3-2-1-2 قالببستهیادوکفه.. 33

3-2- 2 کندهکاری……………………………………………………………………………………………………….33

3-2-3 قلمزنیوحکاکی.. 34

3-2-4 فلزکوبییاترصیعکاری.. 34

3-2-5 سیاهقلم.. 35

3-2-6 میناکاری.. 36

3-2-7 مشبککاری………..…………………………………………….……………………………………………..36

3-4 نقوشتزئینیدرهنرفلزکاریدوراناسلامی………………………………………………………………………….37

3-4-1 تزئیناتنقوشهندسی.. 37

3-4-2 تزئیناتنقوشگیاهییانباتی……………………………………………..……………………………………39

3-4-3 تزئیناتنقوشانسانی.. 40

3-4-4 تزئیناتنقوشحیوانیوموجوداتافسانهای.. 40

3-4-4-1 شیر.. 42

3-4-5 تزئیناتنقوشکتیبهای………………………………………………..………………………………………43

3-4-5-1 خطکوفی.. 43

4-3-5-2خطثلث……………………………………………………………………..…………………………..44

3-4-5-3 خطنستعلیق.. 45

فصل چهارم: ادبیات قندیل­ها و شمعدانهای دوران صفویه.............................................................................46

4-1 تاریخچهرواج‌،ساخت‌واستفاده‌ازچراغ‌درجهان‌اسلام‌47

4-2 افسانه‌هاییدرموردچراغ.. 47

4-3 نگاهیبهمفهومنوردرفرهنگاسلامی………………………………………………………………………………47

4-4 بررسیلغویمشکات.. 48

4-5 مفهومچراغوقندیل.. 48

4-6 قندیلدرادبیاتفارسی…………………………………………………………………………………………………48

4-7 ساختاروجنسقندیل­ها……………………………………………………………………………………………….49

4-7-1 قندیلهایفلزی....................................................................................... 50

4 - 8 شمعدانها.. 51

فصل پنجم: بررسی نمونه­هایی از قندیل­ها و شمعدانهای دوران صفوی 54

5-1 بررسی نمونه­هایی از قندیل­های دوره صفویه ............................ 55

5-2 بررسینمونههاییازشمعدانهایدورهصفوی.. 67

فصل ششم: نتیجه گیری.................................. 123

نتیجهگیری.. 124

منابعومأخذ.............................................................................................................. 126

چکیده انگلیسی...................................................................................................... 129

فهرست جداول

عنوان صفحه

 جدول 5-1.فرمتزئینقندیلهایدورهصفوی.. 118

جدول5-2.فرمتزئینشمعدانهایدورهصفوی.. 119

جدول5-3.فرمتزئینشمعدانهایدورهصفوی.. 120

جدول5-4.فرمتزئینشمعدانهایدورهصفوی.. 121

جدول 5-5. فرممحتوایتزئینیقندیلهاوشمعدانهایدورهصفوی.. 122

 فهرست تصاویر

عنوان صفحه

 

شکل2-1.چراغمسجد،ازفلزبرنج،مشبککاریشده.. 7

شکل2-2.پیهسوزفلزی،پایهششضلعی،درپوشدار،سده 6یا 8………………………………………………………9

شکل 2-3.پیهسوزمفرغی،سده 6یا 8 ریختهگریشده (موزهملیآذربایجانغربی) 10

شکل2-4.پایهشمعدانمفرغی،کندهکاریشدهبهسبکریختگری.. 11

شکل 2-5.شمعدانمسیرایجبهقرن 6 یا 7 هجری.. 13

شکل 2-6.پایهشمعدانمفرغی،سهپایه،مشبککاریقرن 6یا 8. 13

شکل 2-7.پایهشمعدانمفرغی،مشبککاریشدهراجعبقرن 6 یا 8. 14

شکل 2-8.شمعدانابنفتوحموصلی……………..……………………………………………………………………16

شکل 2-9.آنالیزشمعدانابنفتوحموصلی (العبیدی1390: 119).. 16

شکل 2-10.آنالیزشمعدانابنفتوحموصلی (العبیدی 1390: 120،121،122) 17

شکل 2-11.آنالیزشمعدانابنفتوحموصلی (العبیدی 1390: 123).. 18

شکل2-12.شمعدانمفرغینقرهکوب………..……….……………………………………………………………. 19

شکل 2-13.پایهشمعداندورهایلخانیموزهحرمرضوی(www.aqm.ir)............................................20

شکل2-14.پایهشمعداندورهتیموری(www.aqm.ir).................................................................22

شکل2-15.شمعدانبرنزینقرهکوب، (فرد،حیدرآبادیانن1388 : 110).. 24

شکل 2-16.شمعدانبرنجی،ریختهگری………………...………………………………………………………………25

شکل 2-17.شمعدان مرصح به مس و نقره (آلیاژ مس و قلع) .. 25

شکل 2-18.آنالیزخطیشمعدانمسی،اواخرقرن 15 میلادی (سروستانی1390: 172)………………………..….26

شکل 2-19.پایهشمعدان،برنج. ارتفاع 6/34. 28

شکل 2-20.پایهشمعدانبرنجی،قلمزدهبانقرهکاری،.. 29

شکل 3-1. چراغروغنی،ارتفاع 145 سانتیمترمشبک……………………..………………………………………….35

شکل 3-2.فانوس،ارتفاع 5/30 سانتیمتر،.. 36

شکل 3-3. نقوشهندسی(ghraphic.ir.www)………………..…….………………..…………………………….38

شکل3-4. موجودات افسانه ای(.(www.lizaphoenix.com..........................................................41

شکل5-1. قندیلمسیدستهدار (شماره 1)…….…………………….………..………………………………………..55

شکل 5-1-1.آنالیزخطیقندیلمسیدستهدار،(شماره 1)……………….…………………………………………….56

شکل 5- 2.قندیلنقرهای (شماره 2)………………….…………………………………………………………………58

شکل 5- 2-1.آنالیزقندیلنقرهای،(شماره 2).. 59

شکل 5-3.قندیلبرنجی (شماره3)……………….……………..……………………………………………………….61

شکل5-3-1آنالیزقندیلبرنجی،(شماره 3).. 62

شکل5- 4.قندیلبرنجیمربوطبهدورانصفویه (شماره 4)……………………..…………………………………….64

شکل5-4 -1.آنالیزخطیقندیلبرنجیمربوطبهدورانصفویه،(شماره 4).. 65

شکل5- 5.پایهشمعدانبرنجی (شماره 1).. 67

شکل5-5-1.آنالیزپایهشمعدانبرنجی،(شماره 1)…………………….……………………………………………….68

شکل5-5-2.آنالیزپایهشمعدانبرنجی، (شماره 1).. 69

شکل5-6.پایهشمعدانبرنجی (شماره 2)………………..……………………………………………………………..70

شکل5-6- 1.آنالیزخطیپایهشمعدانبرنجی،(شماره 2)……….…………...……………………………………….72

شکل5-7.پایهشمعدانبرنجی (شماره 3)…………………..…………………………………………………………..74

شکل5-7- 1.آنالیزخطیپایهشمعدانبرنجی،(شماره 3).. 75

شکل 5-8.شمعدانبرنجی (شماره 4).. 77

شکل5-8- 1. آنالیزخطیشمعدانبرنجی،(شماره 4)…………….……………………………………………………78

شکل5-9.پایهشمعدانبرنجی (شماره 5)….………….……………………………………………………………….79

شکل5-9-1.آنالیزخطیپایهشمعدانبرنجی،(شماره 5)…………………………….……………………………….80

شکل5-10.پایهشمعدانبرنجی (شماره 6)……………………………..…………………………………………….81

شکل5-10- 1.پایهشمعدانبرنجی،(شماره 6)…………………….………………………………………………….82

شکل 5-11.شمعدانبرنجی (شماره 7).. 83

شکل5- 11- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 7).. 84

شکل5-12.شمعدانبرنجی (شماره 8)…………………….……………………………………………………………..86

شکل5- 12- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 8)………………………………………………………………..87

شکل5-13. شمعدانمفرغ (شماره 9)…………………………………………………………………………………….89

شکل5- 13- 1.آنالیزخطیشمعدانمفرغی (شماره 9).. 90

تشکل5-14. شمعدانبرنجی (شماره 10).. 92

شکل5- 14- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 10)……………………………………………………………….93

شکل 5-15.شمعدانبرنجی (شماره 11).. 95

شکل5- 15- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 11).. .96

شکل5-16.شمعدانبرنجی (شماره 12)…………………………………………………………………………………..98

شکل5- 16- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 12)………………….…………………………………….……...99

شکل 5-17.پایهشمعدان (شماره 13)……………….………………………………………………………………….101

شکل5-17-1.آنالیزخطیپایهشمعدان (شماره 13)…………………………………………………………………..102

شکل5-17-2. آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 13).. 103

شکل 5-18.پایهشمعدان (شماره 14).. 104

شکل5-18-1.آنالیزخطیشمعدان، (شماره 14).. 105

شکل5-18-2.قسمتسرشمعدان (شماره 14).. 106

شکل 5-18-3.آنالیزخطیقسمتسرشمعدان، (شماره 14)………………………………………………………….107

شکل5- 19.پایهشمعدان (شماره 15).. 109

شکل 5- 19-1.آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 15)……………………...……………………………………….110

شکل5- 19-2.آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 15).. 111

شکل 5- 20.پایهشمعدان (شماره 16) ( (www.aqm.ir112

شکل5- 20-1.آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 16).. 113

شکل 5- 21.پایهشمعدان (شماره 17) ( (www.aqm.ir................................................................115

شکل5- 21-1.پایهشمعدان،(شماره 17)…………………..………………………………………………………..116

 مقدمه

هنر فلزکاری ایران بازتاب جامعه­ای است که آن رآفریده است. اگر چه درمتن تاریخ ایران به هنر، به ویژه هنر فلزکاری توجه زیادی نشده و بدین لحاظ چهره­های بسیاری از هنرمندان بخصوص فلزکاران را غبار فراموشی فرا گرفته است؛ اما شاهکارهای به جا مانده گواهانی پر معنی از اندیشمندی و سخت کوشی آنان در آفرینش هنرهای ارزنده ایرانی است. این هنر که در شمال شرقی ایران، خراسان و ماوراءالنهر شکوفا شده است. متاسفانه به دلیل پایین بودن دمای ذوب فلزات گرانبها، بسیار محتمل بوده است که اشیایی که از فلزات ساخته شده­اند، ذوب شده ومجدداً بکار گرفته شوند.

آغاز تولد دوباره­ی فلزکاری پس از حمله مغولان از اوایل سده ی هفتم­/ سیزدهم میلادی در غرب ایران پدیدار گشت و به تدریج تا اواسط سده هشتم­/ چهاردهم میلادی به خطه­ی فارس و غرب خراسان نفوذ یافت. شاه اسماعیل نخستین شاه ایرانی بود که پس از مرگ آخرین پادشاه ساسانی بعد از هشتصد و پنجاه سال استیلا و حکومت عرب­ها، و تاتار­ها، بار دیگر کشور را منسجم کرد و حکومتی شیعی – ایرانی برقرار کرد. وی توجه فراوانی به فرهنگ و هنر ایران داشت و همین امر باعث شد دوباره در هنرهایی که درآن دوره متأثر از فرهنگ مغولی اواخر دوره تیموری بودند، شیوه­های ایرانی رواج یابند. با روی کار آمدن دودمان صفوی باب تازه­ای در مکتب هنر ایران گشوده شد؛ تا جایی که عصر طلایی هنر در ایران را باید مقارن حکومت همین دودمان دانست.

هنرمندان و فلزکاران این دوره از دواصل تشیع و ملی­گرایی – در آن زمان در جامعه رواج یافته و در حال گسترش و توسعه بود – الهام می­گرفتند واین اصل را در کارهایشان به کار می­بستند و سعی می­کردند تا از خط فارسی برای کتابت خوشنویسی استفاده کنند، مثلاً در نقره کوبی و حکاکی ظروف، پایه­های شمعدان و پایه­های نوشتار اشعار فارسی با خطوط خوش نستعلیق جایگزین کتیبه­های عربی شد. به جز مضامینِ مفاهیم اسلامی مانند آیات قرآنی، احادیث چهارده معصوم و اسامی آنان با توجه به نفوذ رواج بسیاری داشت و معمولاً در قالب خطوط نسخ و ثلث تحریر می­شدند و سایر نوشتار های این زمان بر روی آثار فلزی به خط نستعلیق و توأم با نقوش گل و برگ یا ترکیبات متنوع خطوط اسلیمی و هندسی به دست خوشنویسان صورت گرفت؛ در این میان هنر خوشنویسی علاوه بر نقش تزئینی خود، روح اسلامی را تجلی می­ساخت و این هنر نقش مهمی را در بیان گرایش و احساسات هنرمند ایفا می­نمود.

از آنجای که منابع مستقیم در ارتباط با موضوع فلزکاری دوره صفوی وبررسی شمعدان­ها و قندیل­های این دوره وجود نداشت کوشش شده تا با استعانت از همه منابع اعم ازکتب و مقالات چاپ شده فارسی و استفاده از اینترنت و استفاده آثار موجود در موزه ملی ایران و موزه آذزبایجان غربی به مطالعه هنر فلزکاری این دوره پرداخته و تزئینات شمعدان­ها و قندیل­های دوره صفویه را مورد بررسی قرار داده­ایم.

این تحقیق شامل شش فصل می­باشد؛ که در ابتدا ضمن بررسی کلیات تحقیق به اهداف آن پرداخته شده است. در فصل دوم به سیر تکاملی هنر فلز کاری دوره اسلامی و سابقه آن در ایران پرداخته­ایم و در حد امکان نمونه­هایی از دوره های مختلف را بیان کرده­ایم. در فصل سوم به بررسی فن تزئینات و کتیبه شناسی این دوره و نوع فلزات آن را بررسی نموده­ایم . و در فصل چهارم به ادبیات قندیل ها و شمعدانهای این دوره را توضیح داده­ایم؛ در فصل پنجم به بررسی چند نمونه از شمعدان­ها و قندیل های دوره صفویه پرداخته شده است؛ و در نهایت در فصل ششم به نتیجه گیری پرداخته­ایم.

به هر حال چنانکه به یقین هیچ تحقیقی خالی از اشکال نیست، این نوشتار نیز با همه تلاش نگارنده، کامل و بدون ایراد نخواهد بود. امیدوارم اساتید و خوانندگان با رهنمودهایشان کاستی­ها را تذکر دهند تا الهام بخش پژوهشگر در تحقیقات آینده باشد. انشا الله.

  فصل اول کلیات

  1-1 شرح موضوع

در حدود دو قرن حکومت شیعی که ایران پس از چند قرن حکومت محلی گشته و اعتلای انواع هنرها فراهم شده؛ فلزکاری عصر صفویه همگام با دیگر هنرها بر پایه سنت­های قدیم استمرار یافت و در سایه هنر پروری حاکمان به رشد و شکوفایی رسید. چنانکه از آثار به جا مانده از این عصر، گواه روشنی در پیشرفت هنری است که از آمیزش سبک­های مختلف قبل از صفویان ایجاد شد و انجام به جایگاه درخشان و بسیار متفاوت خود رسیده است. فلزکاران این عصر، اجرای نقوش ظریف و بسیار ریز را جایگزین نقوش درشت و زمخت رایج در عهد تیموری و سلجوقی کردند؛ ظروف از جنس مس و برنج بیشتر رواج یافت و در سایه مهارت سازندگان، آثار با کیفیت و نفیس ساخته شدند. در اثر گسترش اعتقادات شیعی و روحیه­ی ملی گرایی استفاده از دعا­های شیعی و نیز اشعار فارسی با خطوط ایرانی همچون نستعلیق، نمود فراوانی در آثار فلزی دوره صفویه یافت. بنابر­این ویژگی ایرانی بودن یکی از مشخصه­های محصولات و تولیدات این دوره است آثار بدست آمده از دوره صفویه که در در موزه و مجموعه­های داخلی و خارجی نگه داری میشوند؛ به خوبی انعکاس دهنده دیدگاه های مذهبی حامیان خود و بازتاب نگرش اجتماعی جامع آن روزگار می­باشد، به طوری که در این پایان­نامه به بررسی آثار جمع آوری شده، می­توان این تاثیرات را بر روی فرم و محتوا ونوع کاربردی آن­ها مشاهده کرد. نتیجه حاصل از این بررسی، علاوه بر شاخصه­های فرهنگی و هنری؛ کاربرد مواد ومصالح، محتوای آثار واستفاده از خط نگاره ها به زبان فارسی در دوره صفویه را نشان دهیم.

1-2 بیان سوالات در تحقیق

1- آیا عناصر مذهبی، بر آثار فلزی دوران صفویه تاثیر گذاشته اند؟

2- شاخصه­های تزئینی و محتوایی آثار فلزی دوران صفویه چه چیزهایی بوده­اند؟

3- رابطه فرم و محتوادر تزیینات شمدانها و قندیل های دوره صفویه چگونه بود؟

1-3 اهداف واهمیت انجام تحقیق

هدف از این تحقیق، بررسی تغییراتی است که در تزیینات و فرم شمعدان ها و قندیل­های دوره صفویه رخ داده است؛ شکل و جنس آثار تا حدی رشد کرده که امروزه؛ اوج هنرهای فلزکاری ایران در دوره صفوی می­دانند و سبکی که امروزه درکنده­کاری و ترصیع و قلمزنی آثار هنری فلزکاری رایج است برگرفته از همان دوره دانسته­اند. استفاده از خط نستعلیق به عنوان خطی کاملاً ایرانی از جمله این موارد است که با مطالعه­ی نمونه­های تاریخی موجود می­توان به سابقه آن در هنر ایران می­توان پی­برد.

1-4 روش انجام تحقیق

با توجه به موضوع کار، در روند نگارش این پایان نامه از منابع کتابخانه ای مورد استفاده قرار گرفته است و با توجه به کمبود نمونه­های قندیل ها و شمعدان­های دوره صفویه از مقالات و آثار موزه­های موجود در موزه ملی ایران و موزه آذربایجان غربی و سایت های اینترنتی در تدوین این پژوهش استفاده شده است؛ و بخشی از این تحقیق به صورت میدانی و مصاحبه با مجموعه داران موزه­ها انجام گرفته است.

1-5 پیشینه تحقیق

در کتاب فلزکاری عصر سلجوقی و صفویه نوشته محمد افروغ برخلاف انتظاری که از عنوان کتاب به ذهن متبادر می­شود، نویسنده تنها به بازگویی مطالبی تکراری پرداخته و مطلب جدیدی به اطلاعات قبلی نیافزوده است. حتی ازتصاویر مناسبی نیز استفاده نشده و تعداد تصاویر بسیار کمتر از آن است که بتوان آن را مورد بررسی قرار داد. از همین نویسنده مقاله­ای نیز با عنوانی مشابه در دو فصلنامه مطالعات هنر اسلامی، شماره دوازدهم به چاپ رسیده و در آن به سه نمونه ظروف فلزی صفوی پرداخته شده است.

از مقالات چاپ شده یک مقاله که از لحاظ محتوا و تصاویر نزدیکی بیشتری به موضوع تحقیق این پایان نامه دارد اشاره می­کنم: بررسی مضامین و خط نگاره­های شمعدان­ها و قندیل­های دوره صفوی، موزه ملی که نویسنده آن مریم فراست است. در این مقاله هم به بررسی سه نمونه از قندیل­های این دوره و پنج نمونه از شمعدان­های دوره صفوی پرداخته شده است.


خرید و دانلود مطالعه رابطه فرم و محتوا در تزیینات شمعدان ها وقندیل های دوره صفویهWORD

دانلود فایل فلش فارسی تبلت های چینی با سی پی یو MT8312c تست شده از پرامیس شاپ

دانلود فایل فلش فارسی تست شده تبلت های چینی با پردازنده مدیا تک مدل MT8312c و MT8312ca 

این فایل کاملا تست شده و به راحتی قابل رایت برروی تبلت می باشد.

ناب ترین ها را از پرامیس شاپ بخواهید...


خرید و دانلود دانلود فایل فلش فارسی تبلت های چینی با سی پی یو MT8312c تست شده از پرامیس شاپ