TPN ، تغذیه وریدی، تغذیه تزریقی و مراقبتهای پرستاری آن

تغذیه تزریقی روشی برای تامین نیاز غذایی بیمارانی است که به هر علت قادر به دریافت مواد غذائی از راه دهان  و دستگاه گوارش نیستند. در این روش مواد غذایی از راه ورید داده می شوند. دو راه برای این گونه تغذیه وجود دارد:

تغذیه تزریقی محیطی (PPN) و تغذیه وریدی کامل (TPN).

تغذیه تزریقی محیطی (Peripheral Parenteral Nutrition) یا (PPN ) تنها قسمتی از نیازهای روزانه بدن را تامین می کند و مکمل تغذیه دهانی است. این روش در بیمارانی که اختلال عملکرد گوارشی دارند،به علت عدم توانایی در دریافت مواد مغذی کافی نیازمند تغذیه درمانی کوتاه مدت(کمتر از 10 روز) می باشند، اندیکاسیون دارد.

در تغذیه وریدی کامل (Total Parenteral Nutrition) یا (TPN) کلیه نیاز های تغذیه ای روزانه بدن فراهم می گردد. این روش می تواند در بیمارستان یا منزل مورد استفاده قرار گیرد. TPNدر بیمارانی که نمی توانند به صورت روده ای تغذیه شوند و به حمایت تغذیه ای به مدت بیش از 10 روز نیاز دارند اندیکاسیون دارد.

مطلب فوق بخشی از جزوه آموزشی تحت عنوان " TPN ، تغذیه وریدی، تغذیه تزریقی و مراقبتهای پرستاری آن" است که در قالب فایل Word و در 22 صفحه تهیه شده و علاوه بر موضوعات فوق در خصوص انواع محلولهای غذائی وریدی و عوارض تغذیه تزریقی توضیحات کاملی ارائه داده است.

دانلود و استفاده از این جزوه آموزشی جهت پرستاران و دانشجویان پرستاری بخصوص در بخش مراقبتهای ویژه بسیار مفید است.

مطالعه آثار تجارت با چین بر اشتغال بخش صنعت ایران WORD

چکیده: امروزه بسیاری از کشورها برای بهره­مندی از مزایای تجارت، اقتصاد خود را با اقتصاد کشورهای دیگر درهم­آمیخته­اند. تجارت باعث تقسیم نیروی کار و تخصص­گرایی، صرفه­جویی­های مقیاس و بالا رفتن سطح استاندارد زندگی می­شود و رقابت را تشویق می­کند. زمانی که کشورها به مبادلات تجاری روی می­آورند، انتظار می­رود بخش­های مختلف اقتصاد و شاخص­های کلان اقتصادی از این رابطه تاثیر بپذیرد. این تاثیرات می­تواند مثبت یا منفی باشد. میزان بهره­مندی یک کشور از یک رابطه تجاری به برآیند این اثرات مثبت و منفی بستگی دارد. در طول سالیان اخیر چین به عنوان یکی از شرکای مهم تجاری دنیا و از جمله کشور ایران مطرح شده است. این مطالعه با بررسی آثار اشتغال رابطه تجاری ایران و چین، میزان بهره­مندی کشور ایران از این سیاست را محک می­زند. بررسی آمارهای تجارت ایران با چین حاکی از آن است که در دوره 1375 تا 1386، همواره چین قدرت برتر این رابطه دوطرفه بوده است. در مطالعه حاضر تلاش می­شود با استفاده از داده­های ترکیبی برای بخش صنعت بر اساس کدهای 2 رقمی ISICطی دوره زمانی 1375 تا 1386و استفاده از روش panel data، اثر تجارت با چین بر اشتغال بخش­های صنعتی اقتصاد ایران بررسی شود. نتایج بررسی­ها برای 22 بخش صنعتی حاکی از آن است که واردات از چین باعث کاهش سطح اشتغال می­شود و صادرات ایران به چین، به خلق فرصت­های اشتغال کمک می­کند. به دلیل نقش پررنگ­تر واردات، نتیجه نهایی تاثیر منفی تجارت با چین بر اشتغال بخش صنعت ایران است. هم­چنین دستمزد حقیقی نیروی کار رابطه معکوس و معناداری با اشتغال بخش صنعت ایران دارد و ارزش افزوده بخش صنعت، ایجاد فرصت­های اشتغال را به دنبال دارد.

واژه­های کلیدی:تجارت، اشتغال، چین، بخش صنعت.

 فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اوّل: کلیات تحقیق

1-1) مقدمه.. 1

1-2) تعریف مسأله و بیان نکات اصلی تحقیق.. 2

1-3) ضرورت انجام تحقیق.. 5

1-4) سوال اساسی تحقیق.. 5

1-5) اهداف تحقیق.. 6

1-6) فرضیات تحقیق.. 6

1-7) روش انجام تحقیق و گردآوری اطلاعات.. 6

1-8) جمع­بندی.. 7

فصل دوّم: ادبیّات تحقیق و پیشینه داخلی و خارجی

2-1) مقدمه.. 9

2-2) سیری در تفکرات و اندیشه­های تجارت بین­الملل10

2-2-1) تئوری­های سنتی تجارت.. 10

2-2-1-1) مرکانتیلیست­ها.. 10

2-2-1-2) تئوری کلاسیک­ها: مزیت مطلق و مزیت نسبی10

2-2-1-2-1) مزیت مطلق.. 10

2-2-1-2-2) مزیت نسبی.. 11

2-2-1-3) تئوری هکشور – اوهلین.. 12

2-2-1-4) قضیه هکشور – اوهلین – ساموئلسون (تئوری برابری قیمت عوامل تولید).. 14

2-2-2) تئوری­های مدرن تجارت (ظهور تجارت درون صنعتی)14

2-3) تئوری­های اشتغال.. 15

2-3-1) کلاسیک­ها.. 15

2-3-2) کینزین­ها.. 16

2-4) آزادسازی تجاری و اشتغال.. 17

2-4-1) مفهوم و مبانی نظری آزادسازی تجاری.. 17

2-4-2)تأثیر آزادسازی تجاری بر اشتغال و بازار کار18

2-5) صنعت و نقش آن در اقتصاد.. 22

2-6) مطالعات تجربی.. 22

2-7) جمع­بندی.. 43

فصل سوم: روش تحقیق

3-1) مقدمه.. 45

3-2) معرفی مدل.. 45

3-3) روش تحقیق.. 48

3-3-1) روش داده­های تابلویی.. 48

3-3-1-1) آزمون­های انتخاب مدل مناسب.. 49

3-3-1-2) رگرسیون ترکیبی.. 50

3-3-1-3) مدل اثرات ثابت.. 50

3-3-1-4) مدل اثرات تصادفی.. 50

3-3-2) آزمون F. 51

3-3-3) آزمون هاسمن.. 52

3-3-4) آزمون ریشه واحد برای داده­های ترکیبی52

3-3-4-1) آزمون لوین و لین(LL)53

3-3-4-2) آزمون ایم و پسران و شین (IPS)54

3-4) معرفی و تحلیل داده­ها.. 56

3-4-1) مفاهیم، تعاریف و تقسیم بندی­های مربوط به صنعت57

3-4-1-1) صنعت.. 58

3-4-1-2) کارگاه صنعتی.. 58

3-4-1-3) کارکنان (شاغلان) صنعت.. 59

3-4-1-4) واردات از چین به تفکیک بخش­های صنعت59

3-4-1-5) صادرات ایران به چین به تفکیک بخش­های صنعت59

3-4-1-6) جبران خدمات مزد و حقوق بگیران صنعت59

3-4-1-7) تقسیم بندی صنایع.. 60

3-4-2) آمار توصیفی داده­ها.. 62

3-4-2-1) روند اشتغال در کارگاه­های صنعتی با ده نفر کارکن و بیشتر طی سال­های 1375 تا 1386.. 62

3-4-2-2) روند جبران خدمات به ازای هر نفر شاغل در کارگاه­های صنعتی با ده نفر کارکن و بیشتر طی سال­های 1375 تا 138664

3-4-2-3) روند ضریب نفوذ واردات بخش صنعت از کشور چین طی سال­های 1375 تا 1386.. 66

3-4-2-4) روند ضریب نفوذ صادرات بخش صنعت به کشور چین طی سال­های 1375 تا 1386.. 68

3-4-2-5) روند ارزش افزوده بخش صنعت طی سال­های 1375 تا 138672

3-5) اقتصاد چین از سال 1978.. 73

3-5-1) رشد اقتصاد چین از سال 1978.. 73

3-5-2) جایگاه چین در میان شرکای تجاری ایران77

3-6) جمع­بندی.. 78

فصل چهارم: توصیف و تجزیه و تحلیل یافته­ها

4-1) مقدمه.. 81

4-2) برآورد مدل با استفاده از روش panel data. 81

4-2-1) آزمون بروش پگان.. 82

4-2-2) آزمون هاسمن.. 83

4-2-3) محاسبه آمارهای توصیفی ترکیبی متغیرهای الگو83

4-2-4) آزمون مانایی متغیرها.. 83

4-2-5) تخمین مدل به روش panel data. 85

4-2-5-1) اعتبار مدل.. 85

4-2-5-2) اعتبار و تفسیر پارامترها.. 86

4-3) جمع­بندی.. 91

فصل پنجم: نتیجه­گیری، خلاصه و پیشنهادات

5-1) مقدمه.. 93

5-2) خلاصه­ای از فعالیت­های انجام شده در تحقیق93

5-3) فرضیه تحقیق.. 96

5-4) پیشنهادات سیاستی.. 98

 فهرست منابع و مآخذ.. 100

پیوست.. 108

 فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول ‏3‑1: آمار شاخص­های اقتصادی چین طی دوره 1993 تا 2011 (ماخذ: WDI)75

جدول ‏3‑2: آمار تجارت چین با دیگر کشورها طی سالهای 2001 تا 2010 برحسب بیلیون دلار (ماخذ: دفتر ملی آمار جمهوری خلق چین)76

جدول ‏4‑1: آمارهای توصیفی متغیرهای الگو (ماخذ: یافته­های تحقیق)83

جدول ‏4‑2: نتایج آماره P-Value به دست آمده از آزمون لوین- لین (ماخذ: یافته­های تحقیق)84

جدول ‏4‑3: نتایج آماره P-Value به دست آمده از آزمون ایم – پسران – شین (ماخذ: یافته­های تحقیق)84

جدول ‏4‑4: نتایج تخمین paneldata برای کل بخش صنعت (مأخذ:یافته­های تحقیق)85

جدول ‏4‑5: نتایج تخمین panel data برای 19 بخش صنعت (ماخذ:یافته­های تحقیق)90

جدول 1: واردات بخش صنعت ایران از چین بر حسب دلار (ماخذ: یافته­های تحقیق)109

جدول 2: صادرات بخش صنعت ایران به چین بر حسب دلار (ماخذ: یافته­های تحقیق)110

 فهرست نمودارها

عنوان صفحه

نمودار ‏3‑1: روند اشتغال در کارگاه­های صنعتی با ده نفر کارکن یا بیشتر طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: مرکز آمار ایران)64

نمودار ‏3‑2: روند جبران خدمات در کارگاه­های صنعتی با ده نفر کارکن یا بیشتر طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: مرکز آمار ایران)65

نمودار ‏3‑3: روند جبران خدمات به ازای هر نفر شاغل در کارگاه­های صنعتی با ده نفر کارکن یا بیشتر طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: مرکز آمار ایران)66

نمودار ‏3‑4: روند واردات بخش صنعت از کشور چین طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: یافته­های تحقیق)68

نمودار 3‑5: روند تغییرات ضریب نفوذ واردات از کشور چین طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: یافته­های تحقیق)68

نمودار 3‑6: روند صادرات بخش صنعت به کشور چین طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: یافته­های تحقیق)70

نمودار ‏3‑7: روند تغییرات ضریب نفوذ صادرات به کشور چین طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: یافته­های تحقیق)71

نمودار ‏3‑8: تجارت دوجانبه ایران و چین طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: یافته­های تحقیق)71

نمودار ‏3‑9: روند ارزش افزوده بخش صنعت طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: مرکز آمار ایران)72

نمودار ‏3‑10:رشد سالیانه GDP در کشورهای چین، ایالات متحده و میانگین جهانی طی سال­های 1993 تا 2011 (ماخذ: WDI)75

نمودار ‏3‑11: ارزش واردات و صادرات کشور چین طی دوره زمانی 2001 تا 2010 (ماخذ: دفتر ملی آمار جمهوری خلق چین)76

نمودار ‏3‑12: ارزش مبادلات تجاری ایران و چین طی سال­های 1375 تا 1390 (ماخذ: مرکز گمرک ایران)78

نمودار ‏4‑1: مقایسه روند مجموع صادرات سه صنعت تولید زغال کک، تولید مواد و محصولات شیمیایی و تولید فلزات اساسی نسبت به صادرات کل بخش صنعت به کشور چین طی سال­های 1375 تا 1386 (مأخذ: یافته­های تحقیق)88

 1 فصل اوّل: کلیات تحقیق

1-1) مقدمه

بحث تجارت و آثاری که برای اقتصاد میزبان به همراه می­آورد، همواره یکی از مباحثی است که پژوهشگران و اقتصاددانان آن را مورد توجه قرار داده­اند. کشورها برای بهره­مندی از مزایای تجارت اقدام به برقراری و گسترش روابط تجاری خود با دیگر کشورها می­کنند. در سال­های اخیر کشور چین با اعلام سیاست درهای باز اقتصادی و بهره­مندی از پتانسیل­های ویژه خود، توانسته است حلقه روابط تجاری خود را گسترش داده و بسیاری از موازنه­های دنیای بین­الملل را متأثر سازد. جایگاه ویژه­ای که هم­اکنون چین در معادلات جهانی پیدا کرده است، بر مناسبات خارجی کشورمان نیز اثرگذار بوده است و این کشور اکنون به عنوان یکی از شرکای مهم تجاری ایران مطرح شده است. به دنبال پیامدهای گوناگونی که برقراری روابط تجاری با دیگر کشورها به همراه می­آورد، هدف این پژوهش آن است تا گوشه­ای از آثار روابط تجاری ایران و چین را روشن سازد. بنابراین در این فصل کلیاتی از پژوهش شامل بیان مسأله، سؤال تحقیق، اهداف و فرضیه بیان شده و در ادامه به معرفی روش انجام تحقیق می­پردازیم که به وسیله آن تلاش می­شود فرضیه عنوان شده مورد بررسی قرار گیرد.

1-2) تعریف مسأله و بیان نکات اصلی تحقیق

مهم­ترین بینش در اقتصاد بین­الملل آن است که تجارت، منافع رفاهی (سود اجتماعی) را با خود به همراه می­آورد (جانیاک، 2006). وقتی مبادله وجود ندارد، منحنی امکانات تولید یک کشور در عین حال نشان­دهنده حد مصرف آن نیز می­باشد. در صورت مبادله هر کشور قادر است در تولید کالایی که در آن مزیت نسبی دارد، تخصص یابد و بخشی از آن را با کالاهایی که در تولید آن مزیت نسبی ندارد، مبادله کند و نهایتاً از هر دو کالا بیش از وقتی که مبادله­ای صورت نمی­گرفت، مصرف نماید (سالواتوره، 1368: 39).

تجارت با گسترش بازار، امکان تقسیم نیروی کار و صرفه جویی­های مقیاس و استفاده از منابع بیکار داخلی را فراهم می­آورد. تجارت بین­الملل وسیله­ای برای انتقال ایده­های جدید، تکنولوژی جدید، روش اداره جدید و سایر مهارت­ها می­باشد. تجارت باعث تشویق و تسهیل جریان بین­المللی سرمایه از سوی کشورهای خارجی توسعه یافته به کشورهای درحال توسعه می­شود و یک اسلحه کارامد بر علیه انحصار به شمار می­رود (شون، 1371: 72).

کشورها می­توانند از طریق صادرات، منابع لازم را برای وارد کردن کالاهای مورد نیاز خود که نمی­توان در داخل تولید کرد یا با کارایی کمتری تولید می­شود، به­دست آورند. وارد کردن کالاهای مورد نیاز از دیگر کشورها، با هدف بالا بردن سطح استاندارد زندگی صورت می­گیرد. اگر بتوان در داخل کالایی را با کارایی بیشتری نسبت به کالاهای مشابه خارجی تولید کرد، در این صورت از مبادله این کالاها بیشترین سود و منفعت نصیب کشور شده و استاندارد زندگی افزایش می­یابد (سالواتوره، 1376: 27).

هابرلر معتقد است تجارت باعث بهره­برداری کامل از منابع بیکار داخلی می­شود. از طریق تجارت، یک کشور در حال توسعه می­تواند از یک نقطه تولیدی غیرکارا در داخل منحنی امکانات تولید و عدم بهره­برداری کامل از منابع به علت تقاضای ناکافی داخلی به نقطه­ای روی منحنی امکانات تولید برسد.

گروهی از اقتصاددانان بر این باورند که آزادسازی تجاری به عملکرد کلان اقتصادی بهتر و رشد اقتصادی سریعتر می­انجامد. نهادهای بین­الملی همانند بانک جهانی و صندوق بین­المللی پول نیز بر مبنای همین باور رابطه مثبتی بین آزادسازی تجاری و رشد ترسیم می­کنند (گرین­وی، مورگان و رایت، 2002). تئوری جدید رشد بیان می­کند که تجارت باعث می­شود تولیدکنندگان به بازارهای بزرگتر دسترسی پیدا کنند و کالاهای سرمایه­ای و واسطه­ای در اختیار تولیدکنندگان در کشورهای درحال­توسعه قرار بگیرد. دسترسی به نهاده­های جدید می­تواند عامل محرکی برای رشد اقتصادی باشد (گرجی و علیپوریان: 1385). هم­چنین تجارت بر بازار کار، اشتغال، دستمزد، رفاه، توزیع درآمد، مصرف، و موقعیت کاری نیروی کار کشورها اثرگذار است (دادگر و ندیری، 1384: 18).

مباحث اشتغال و بیکاری، همواره یکی از دغدغه­هایی است که توجه سیاستمداران را به­خود معطوف می­کند. جوامع توسعه­یافته و جوامعی که مسیر توسعه را پیش­رو دارند، باید بتوانند پاسخگوی نیازهای افراد خود در زمینه دست­یابی به شغل باشند. زمانی که افراد یک کشور نتوانند شغل مناسب با شرایط خود را پیدا کنند، این مساله نه­تنها باعث هدر رفتن منابع داخلی می­شود، بلکه هزینه­های اجتماعی را نیز به­دنبال دارد. به­عبارت دیگر، پایین بودن نرخ اشتغال دارای دو نوع هزینه است: هزینه اقتصادی یعنی اتلاف نیروی کار و هزینه اجتماعی. زمانی که بیکاری در یک جامعه بالا باشد، این مسأله باعث افزایش جرم و جنایت و پیامدهای ناگوار ناشی از فقر می­شود که فقر خود نتیجه ناکامی افراد در دست­یافتن به شغل است (توانایان­فرد، 1386: 1010) و هزینه­های اجتماعی بیکاری به این مفهوم اشاره دارد.

برقراری روابط تجاری با دیگر کشورها، بخش­های اقتصادی و شاخص­های کلان اقتصاد را متأثر می­سازد. یکی از این شاخص­ها، نرخ اشتغال است. این تأثیرات ممکن است مثبت یا منفی باشد. برآیند این اثرات مثبت و منفی، میزان موفقیت سیاست­های تجاری را ارزیابی می­کند. بنابراین یکی از معیارهایی که می­تواند موفقیت یک رابطه تجاری را محک بزند، بررسی چگونگی تاثیرگذاری آن بر اشتغال است.

ظرفیت­های تکنولوژیکی کشورها و مواهب نسبی عوامل تولید مانند سرمایه، زمین، نیروی کار ماهر و غیرماهر، رقابت بخش­های مختلف را در سطح جهانی تعیین می­کنند. پیامد این امر، آن است که هر کشور مجموعه­ای از بخش­های صادراتی و رقیب وارداتی قابل شناسایی دارد. بخش­های صادراتی تولید و تقاضا برای نیروی کار را افزایش می­دهند، در حالی که بخش­های رقیب وارداتی ممکن است تولید خود را کاهش دهند و بخشی از نیروی کار خود را اخراج نمایند. تغییرات سازمانی در عوامل تولید برای بهره­برداری از مزیت نسبی در زندگی واقعی، باعث پایان کار بعضی از شرکت­ها و ازدست رفتن شغل­هایی در بعضی از بخش­های اقتصاد می­شود. همزمان با این فرآیند، شروع به کار شرکت­های جدید، سرمایه­گذاری به منظور افزایش تولید و در پاسخ به ظرفیت­های خالی اقتصاد در دیگر بخش­ها، آن روی سکه است. بنابراین آزادسازی تجاری، همزمان با نابودی شغل و ایجاد شغل همراه می­شود. اما اینکه خالص اثرات اشتغال مثبت است یا منفی، در کوتاه مدت به عوامل مشخصی مانند کارکرد بازار بستگی دارد.

کاربرد میکروارگانیزمها در تهیه مواد لبنی - word

کاربرد میکروارگانیزم‌ها در تهیه مواد لبنی

مقدمه:

شیرامولوسیون پیچیده‌ای از پروتئین، چربی، قند و مواد معدنی است. شیرگاو تقریباً 87% آب، 5/3% پروتئین، 5/3% چربی و 5% لاکتوز دارد که البته در صد آب و چربی از شیر یک گاو به شیر گاو دیگر متفاوت است. محصولات بدست آمده از تخمیر شیر، مزه‌های متفاوتی دارند و به علت داشتن آب کمتر نسبت به شیر، مقاومتشان در برابر عوامل فساد غذایی بیشتر است. تخمیر شیر در شرایط دمایی مناسب صورت می‌گیرد و بسته به نوع مخمر، نوع شیر و شرایط فرایند محصولات متفاوت تولید می‌شود. ارگانیزم‌های عمده‌ای که شیر را به محصولات لبنی فرعی تبدیل می‌کنند، شامل لاکتوبا سیلوس‌ها و استرپتوکوکها هستند.

استرپتوکوکهای لاکتیک دارای آنتی‌ژنهای گروه N هستند و از مهمترین آنها استرپتوکوکوس لاکتیس، استرپتوکوکوس کرو موریس و استرپتوکوکوس ترموفیلوس را میتوان نام برد.

استرپتوکوکوس لاکتیس متشکل از یک یا دو زنجیره بلند یا کوتاه یا سلولهای بیضی شکل است. استرپتوکوکوس لاکتیس در 28 به سرعت در شیر رشد و آن را ترش می‌کند. متوقف شدن با کتریهای گرم مثبت در شیر به وجود یک آنتی بیوتیک قوی به نام نیسین ( توسط برخی گونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های استرپتوکوکوس لاکتیس تولید می‌شود) بستگی دارد.

گونه‌های لاکتو باسیلوس، مهمترین باکتریهای خانواده لاکتو با سیلوس محسوب می‌شوند. لاکتو با سیل‌ها (میله‌ای شکل، باریک، دراز، گرم مثبت و بدون اسپور) معمولاً به صورت رشته‌هایی مرکب از سلولهای موازی زنجیره‌ای یا تک تک هستند. لاکتو با سیل‌ها در مواد غذایی و فراورده‌های لبنی به وفور یافت می‌شوند. بیشتر گونه‌ها جور تخمیر (هوموفرمانتاتیو) وعده‌ای مانند لاکتو باسیلوس فرمنتم و لاکتوباسیلوس پاستوریا نوس ناجور تخمیر (هتروفرمانتاتیو) هستند. بسیاری از گونه‌های موجود در شیر پاستوریزه مانند لاکتوباسیلوس برنیس، لاکتو با سیلوس لاکتیس و لاکتو با سیلوس فرمنتم، مقاوم به اسید و ترمودیوریک (تحمل کننده گرما) هستند و در تهیه فراورده‌های لبنی ایفای نقش می‌کنند.

البته باید در نظر داشت که در فرایند تولید هر یک از این فراورده‌ها، میکروارگانیزم‌های متنوع دیگری از جمله کورینه با کتریوم‌ها و میکروکوکوس‌ها، مخمرها و قارچ‌ها و غیره نیز نقش دارند، که در اینجا به بررسی آنها می‌پردازیم.

نقش میکروارگانیزم‌ها در مراحل رسیدن پنیر:

پنیر فرآورده‌ای است که در نتیجه انعقاد شیرگاو، گوسفند، بز، گاومیش و یا مخلوطی از دو یا چند نوع از آنها و یا از whey (آب پنیر) بدست می‌آید. شیر مورد استفاده با یکی از روشهای متداول پاستوریزه می‌شود و به کمک مایه پنیر و با استفاده از باکتریهای آغازگر مجاز، منعقد می‌شود. پس از جدا نمودن آب پنیر (whey)، لخته در آب نمک نگهداری می‌شودو بعد از طی مراحل رسیدن آماده مصرف می‌گردد. غلاوه بر این، بر طبق استاندارد فرانسه، پنیر دارای این خصوصیات است:

1- پنیر می‌تواند فرآورده‌ای تخمیری یا غیرتخمیری باشد.

2- پنیر باید ار انعقاد شیر کامل یا شیر بی‌چربی و یا مخلوطی از آنها بدست آید.

3- این فراورده‌ها باید بعد از انعقاد آب‌گیری شوند.

4- در100 گرم پنیر باید حداقل 23 گرم ماده خشک وجود داشته باشد.

با توجه به این نکات پنیر فراوده‌ای صرفاً تخمیری نیست و فرایند تولید آن از دو مرحله آنزیمی و تخمیری تشکیل می‌شود. در اینجا نقش میکروارگانیزم‌ها در هر یک از مراحل بررسی می‌شود.

Whey چیست؟

Whey یک مایع متمایل به زرد است که در هنگام تولید محصولات لبنی تولید می‌شود. هنگامیکه کازئین (پروتئین حساس به اسید) حلالیتش کم می‌شود و منعقد می‌گردد، آب (whey) خارج می‌شود.

Whey بطور عمده از آب تشکیل شده است ولی حاوی مقدار کمی لاکتوز و مواد معدنی و پروتئین‌های غیرحساس به اسید (پروتئین‌های whey) می‌باشد.

در مدت تولید پنیر مقادیر زیادی whey تولید می‌شود. Whey محیط خوبی برای باکتریها می‌باشد چون دارای قند و پروتئین است و میزان اکسیژن بالایی دارد.

مراحل فرایند تولید پنیر:

این مراحل عبارتند از:

1- انعقاد 2- آبگیری 3- نمک‌زنی 4- رسیدن پنیر

رسیدن پنیر:

رسیدن پنیر به مفهوم تبدیل بیوشیمیایی ترکیبات لخته به وسیله آنزیم است. رسیدن پنیر یکی از پیچیده‌ترین پدیده‌های بیوشیمیایی است که با هضم آنزیمی ترکیبات بنیادی لخته همراه است. سوبستراهای اصلی عبارتند از: کازئین، ماده چرب و بیش از همه جابه‌جایی ترکیبات محلول. فلورهای میکروبی لخته (که به مقدار قابل توجهی وجود دارند) به طور مرتب در طول زمان تغییر می‌کنند و موجب تغییر خصوصیات بیوشیمیایی می‌شوند. این تغییرها به لخته مشخصات جدیدی می‌بخشند و آنرا از حالت سفت و بدون طعم و مزه به لخته‌ای با عطر، طعم، بافت و رنگ مشخص تبدیل می‌کنند. میکروارگانیزم‌ها در رسیدن پنیر نقش عمده‌ای دارند. بنابراین، شناخت عوامل موثر در فعالیت آنها حائز اهمیت است. عوامل زیر در رسیدن پنیر نقش عمده‌ای را ایفا می‌کنند:

الف) تهویه: تهویه امکان تامین اکسیژن مورد نیاز میکروبهای سطحی را فراهم می‌کند.

ب) تاثیر آب یا رطوبت لخته: میکروارگانیزم‌هادر محیط مرطوب بهتر رشد می‌کنند. دلمه‌های مرطوب سریعتر و دلمه‌های خشک دیرتر مراحل رسیدن را طی می‌کنند. در اینجا، منظور از آب، مقدار آب آزاد مورد استفاده میکروارگانیزم‌ها است. بنابراین فرایند رسیدن پنیر با وجود رطوبت بیشتر تسهیل می‌گردد.

ج) دما: دمای محیط عاملی است که رشد میکروارگانیزم‌ها و نیز سرعت واکنشهای شیمیایی لخته را تنظیم می‌کند. میزان پیشرفت واکنشهای شیمیایی در دمای کم کاهش می‌یابد. پنیری که در دمای^c4 به آهستگی می‌رسد همان عطر و طعم پنیر رسیده در دمای ^c15 را ندارد. از طرف دیگر، در مقادیر دمایی زیاد طعم نامطلوب بیشتر دیده می‌شود. در برخی موارد، به منظور دستیابی به کیفیت مطلوب، شرایط دمایی دوران رسیدن را تغییر می‌دهند. به عنوان مثال، برای رشد باکتریهای لاکتیک و بروز بعضی از واکنشهای حدواسط در لخته در مرحله اول، پنیر در دمای کم نگهداری می‌شود. در مرحله بعد، به منظور رشد باکتریهای پروپیونیک و ایجاد طعم مطلوب و پیدایش سوراخهای چشمی در لخته، میزان دما را افزایش می‌دهند. نگهداری مداوم پنیر در دمای کم باعث ایجاد طعم نامطلوب در آن خواهد شد. همچنین در این روند اسید سوکسینیک، اسید لاکتیک همراه با اسید پروپیونیک تولید شده و به پیدایش طعم مطلوب در پنیر کمک می‌کنند.

د) pH : pH محیط عامل موثری در تکثیر و فعالیت بیوشیمیایی میکروارگانیزم‌ها است. pH در پنیرهای اسیدی از 9-7/4 و در پنیر کپکی از 7- 9/4 تغییر می‌کند.

عوامل موثر در رسیدن پنیر:

چندین دسته آنزیم با منشا متفاوت در ایجاد لخته موثرند، بقایای آنزیم‌های مایه پنیر، پروتئازهای طبیعی شیر، پروتئازهای میکروبی حاصل از باکتریهای لاکتیک، بعضی از قارچ‌ها، مخمرها و پروتئازهای حاصل از فلورهای ثانویه در رسیدن پنیر دخالت دارند. به طور کلی مهمترین عوامل موثر در رسیدن پنیر عبارتند از:

1- پروتئازهای طبیعی شیر

الف) پروتئازهای قلیایی (پلاسمین)

ب) پروتئازهای اسیدی

2- مایه پنیر

3- میکروارگانیزم‌ها و آنزیم‌های آنها

4- آنزیم‌های تجزیه کننده اسیدهای آمینه

پروتئولیز:

الف) مکانیزم عمومی تجزیه پروتئین‌ها:

پروتئولیز به دلیل تاثیری که روی بافت و عطر و طعم پنیر دارد، مهمترین پدیده در فرایند رسیدن پنیر است. پروتئولیز تجزیه تدریجی پروتئین‌ها است که تحت اثر آنزیم‌هایی چون آندوپپتیدازها، کربوکسی پپتیدازها و آمینوپپتیدازها انجام می‌شود.

ب) مکانیزم عمومی تجزیه اسیدهای آمینه:

واکنش کربوکسیلاسیون تریپتوفان، فنیل آلانین یا تیروزین در میکروکوکها شناسایی شده و واکنش کربوکسیلاسیون لیزین، لوسین یا اسید گلوتامیک در مقادیر pH بین 7-5 در بهره وری باکتریوم مشخص شده است. آنزیم دکربوکسیلاز در استرپتوکوکهای گروه D نیز وجود دارد. آنزیم‌های مسئول ترنس آمیناسیون در باکتریهای گروه N و بعضی استرپتوکوکهای گروه D و میکروکوکها شناسایی شده‌اند. استرپتوکوکهای گروه D، بره وی باکتریوم لنینس، قارچ‌های ژئوتریکوم کاندیدوم دارای آنزیم در آمیناز هستند.

کاتابولیسم میکروبی اسیدهای آمینه در طی فرایند رسیدن پنیر

مهمترین واکنش قابل ذکر واکنش تیروزین ـ فنل ـ لیپاز یا تریپتوفان ـ اندول- لیپاز است که به ترتیب باعث تولید فنل، اندول همراه با پیروات و آمونیاک می‌شود.

بعضی از آنزیم‌های موثر در تجربه میتونین از این جهت در تولید پنیر حائز اهمیت هستند که باعث ایجاد ترکیبات معطر گوگردی می‌شوند، آنزیم‌های مذکور باعث آزاد شدن متاتیول می‌شوند. میکروارگانیزم‌های متنوعی قادر به تولید متاتیوم از متیونین هستند از جمله سود و موناس‌ها، کلستریدیوم‌ها و نیز باکتریهای کورینه فرم و پنی سیلیوم کمبرتی.

لیپولیز و اسیدهای فرّار:

تمام میکروارگانیزم‌ها بر حسب جنس و گونه، لیپازهای مختلفی را ترشح می‌کنند. در بین این لیپازهای میکروبی، لیپازای مقاوم به حرارت وجود دارد که حتی در دمای 76 در شیر پاستوریزه شده فعال باقی می‌ماند. از میان میکروارگانیزم‌هایی که در پنیر سازی دخالت دارند، قارچ‌ها بیشترین فعالیت تجزیه‌ای مواد چربی را به عهده دارند. پنی‌سیلیوم کمبرتی به عنوان مهمترین عامل لیپولیز در پنیر کمبرت مقدار زیادی لیپاز خارج سلولی ترشح می‌کند که بیشترین فعالیت آن بر روی تریبوترین در9 pH = و در دمای 35 است. باکتریهای لاکتیک دارای فعالیت لیپولیتیک ضعیف هستند و قادر به هیدرولیز تری گلیسیریدها نیستند. این باکتریها از منویادی گلیسیریدها، اسید چرب آزاد می‌کنند. استرپتوکوکهای لاکتیک از اسیدهای آمینه، اسیدهای چرب دو تا شش کربنه ایجاد می‌کنند. این روند مهمترین منبع تولید اسید چرب فرار در داخل پنیر است. لاکتو باسیل‌ها و استرپتوکوکوس ترموفیلوس دارای فعالیت لیپولیتیکی هستند ولی فعالیت لیپولیتیک لوکونوستوک‌ها و استرپتوکوکهای مزوفیل بیشتر است. این میکرو ارگانیزم‌ها مسئول لیپولیز در پنیرهایی هستند که فلور اغلب آنها را باکتریهای لاکتیک تشکیل می‌دهند. ارگانیزم‌های مذکور باعث تشدید فعالیت لیپاز طبیعی در پنیرهای تهیه شده از شیرخام می‌شوند. اگرچه پاستوریزاسیون، میکروارگانیزم‌ها را نابود می‌کند، ولی بعضی از لیپازهای مقاوم به حرارت، در زمان رسیدن پنیرهایی چون Gruyere فعال باقی می‌مانند.

بررسی امکان استفاده از مایع مدفوع بجای مایع شکمبه در روش تعیین تولید گاز درگاو،گوسفند و بز در سه گونه مرتعی WORD

«فهرست مطالب»

عنوان صفحه

 چکیده------ 1

فصل اول. کلیات تحقیق----- 2

1-1- مقدمه--------- 3

فصل دوم. ادبیات تحقیق----- 7

2-1- سطح مراتع در جهان و ایران-------- 8

2-1-1- اهمیت مراتع------- 9

2-1-2- تأثیر چرا بر روی اجتماعات گیاهی------ 9

2-1-3- اهمیت گیاهان علوفه ای در تغذیه دام ها---------- 11

2-2 - عوامل مؤثر بر هضم پذیری علوفه مرتع------------- 11

2-2-1- نوع گونه گیاهان مرتعی--------- 11

2-2-2- مرحله رشد گیاهان مرتعی-------- 12

2-2-3- نسبت وزنی اندام های مختلف گیاهان مرتعی--------- 12

2-2-4- مرحله رشد در زمان برداشت----------------------- 13

2-2-5- ارتباط هضم پذیری علوفه ی مرتعی با ترکیبات شیمیایی علوفه15

2-2-6- اثرات اقلیم ، فصل ، آب و هوا------------------- 15

2-2-7- حاصلخیزی و خصوصیات خاک------------------------- 16

2-3- تقسیم بندی گیاهان مرتعی------------------------ 16

2-3-1- مشخصات گیاه شناسی گونه های مورد مطالعه--------- 17

2-3-1-1-گونه Bromus inermis------------------------------- 17

2-3-1-2-گونه Sorghum sudanensis(سورگوم علوفه‌ای)----------- 18

2-3-1-3- گونه جاشیر(prangus spersica )--------------------- 19

2-4- عوامل میکروبی موثر بر هضم----------------------- 20

2-5- میکروبیولوژی شکمبه------------------------------ 21

2-6- هضم در شکمبه------------------------------------ 22

2-7- روش های برآورد کیفیت علوفه--------------------- 24

2-8- فن تولید گاز( production gas)----------------------- 25

2-8-1- منشاء تولید گاز ------------------------------- 26

2-8-2- سیر تکاملی سیستم تولید گاز--------------------- 27

2-9- مروری بر پژوهش های انجام شده------------------- 30

2-10- مروری بر پژوهش های گذشته کیفیت و ارزش غذایی علوفه مرتعی 33

فصل سوم. روش اجرای تحقیق----------------------------- 39

3-1- مواد-------------------------------------------- 40

3-1-1- نمونه برداری --------------------------------- 40

3-1-2- دامهای مورد آزمایش و نحوۀ آماده سازی دام------ 40

3-2- تجزیه شیمیایی نمونه ها-------------------------- 40

3-2- 1- روش تولید گاز--------------------------------- 42

3-2-1-1- روش تولید گاز با استفاده از مایع شکمبه------- 42

3-2-1-2- روش تولید گاز با استفاده از مایع مدفوع------ 43

3-2-1-3-مواد و دستگاه های لازم برای انجام آزمون گاز---- 43

3-2-2-حیوان دهنده مایع شکمبه و ابزار گرفتن و آماده سازی مایع شکمبه و مدفوع------------------------------------------------ 44

3-2-3-گرفتن مایع شکمبه-------------------------------- 44

3-2-4-آماده سازی دستگاه------------------------------ 45

3-2-5-آماده سازی خوراک ------------------------------- 45

3-2-6-آماده سازی محلول ------------------------------- 45

3-2-7- آزمون گاز-------------------------------------- 46

3-2-8- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات---------------------- 48

فصل چهارم. تجزیه و تحلیل داده‌ها---------------------- 49

4-1-نتایج آنالیز شیمیایی گونه های مرتعی سه گونه مورد مطالعه 50

4-2- اندازه گیری گاز تولیدی و پارامترهای تولید گاز در گونه های مرتعی مورد مطالعه------------------------------------------ 50

فصل پنجم. نتیجه‌گیری و پیشنهادها---------------------- 73

5-1-نتایج آنالیز شیمیایی گونه های مرتعی سه گونه مورد مطالعه 74

منابع و مآخذ----------------------------------------- 80

«فهرست جداول»

عنوان صفحه

جدول 4-1- میزان ترکیبات شیمیایی گونه‌های مرتعی مطالعه شده با روش تجزیه شیمیایی(براساس ماده خشک)50

جدول 4-2- تجزیه واریانس بین گروههای مورد مقایسه در میزان گاز تولیدی و صفات اندازه گیری شده--------------------------------- 51

جدول 4-3- مقایسه میزان گاز تولیدی سه گونه با استفاده از مایع شکمبه در هر یک از سه نوع دام---------------------------------- 54

جدول 4-4- مقایسه میزان گاز تولیدی سه گونه با استفاده از مایع مدفوع در هر یک از سه نوع دام---------------------------------- 56

جدول 4-5- مقایسه صفات اندازه گیری شده سه گونه با استفاده از مایع شکمبه در هر یک از سه نوع دام------------------------------- 58

جدول 4-6- مقایسه صفات اندازه گیری شده سه گونه با استفاده از مایع مدفوع در هر یک از سه نوع دام------------------------------- 59

جدول 4-7- مقایسه میزان گاز تولیدی مایع شکمبه سه نوع دام در هر یک از سه نوع گونه--------------------------------------------- 61

جدول 4-8- مقایسه میزان گاز تولیدی مایع مدفوع سه نوع دام در هر یک از سه نوع گونه--------------------------------------------- 63

جدول 4-9- مقایسه صفات اندازه گیری شده سه نوع دام در هر یک از سه نوع گونه با استفاده از مایع شکمبه------------------------ 65

جدول 4-10- مقایسه صفات اندازه گیری شده سه نوع دام در هر یک از سه نوع گونه با استفاده از مایع مدفوع------------------------ 66

جدول 4-11- مقایسه میزان گاز تولید شده مایع شکمبه و مایع مدفوع در هر یک از سه نوع دام در سه گونه----------------------------- 67

جدول 4-12- مقایسه صفات اندازه گیری شده در مایع شکمبه و مدفوع در هر یک از سه نوع دام و سه گونه------------------------------ 69

جدول 4-13- اثرات متقابل بین گروههای آزمایشی در صفات اندازه‌گیری شده در سه نوع دام و گونه گیاهی------------------------------ 71

«فهرست تصاویر»

عنوان صفحه

 تصویر 2-1- رویشگاه گونه جاشیر------------------------ 19

تصویر 4-1- نمودار تغییرات گاز تولیدی درمایع شکمبه هر یک از دامها در گونه های مورد مطالعه--------------------------------- 54

تصویر 4-2- نمودار تغییرات گاز تولیدی درمایع مدفوع هر یک از دامها در گونه های مورد مطالعه--------------------------------- 56

تصویر 4-3- نمودار تغییرات گاز تولیدی درمایع شکمبه هر یک ازگونه ها در دامهای مورد مطالعه----------------------------------- 61

تصویر 4-4- نمودار تغییرات گاز تولیدی درمایع مدفوع هر یک ازگونه ها در دامهای مورد مطالعه----------------------------------- 63

چکیده

این تحقیق به منظور تعیین ارزش غذایی وقابلیت هضم سه گونه مرتعی با روشهای شیمیایی ومقایسه تولیدگاز با استفاده از دو روش مایع شکمبه و مایع مدفوع انجام شد. نمونه برداری از مناطق مختلف استان گیلان به روش تصادفی انجام شد. کلیه نمونه های بدست آمده ابتدا خرد شده ،آسیاب کرده وجهت تعیین ترکیبات شیمیایی وتعیین قابلیت هضم با روش تولید گاز مورد آزمایش قرار گرفتند. در این تحقیق از 3 راس گاو ،گوسفند و بز فیستوله دار و روش ساکشن در موسسه تحقیقات علوم دامی کشور استفاده شد. این طرح در قالب طرح کاملاً تصادفی و داده ها نیز با نرم افزار SAS , Neway مورد آنالیز قرار گرفت . ترکیب شیمیایی (CP – EE – CF – ASH - ADF – NDF )و تولید گاز ( OMD – SCFA – ME – NEL DMD) برای هر سه گونه تعیین شد . در روش تجزیه شیمیایی، گونه ها از لحاظ پروتئن، چربی، خاکستر، فیبر خام ،ADF وNDF داری تفاوت معنی داری می باشند. نتایج نشان می دهد که میزان گاز تولیدی در گونه های و در دامهای مختلف دارای اختلافات معنی داری می باشد. نتایج همچنان نشان داد که با گذشت زمان انکوباسیون میزان گاز تولیدی در تمام گونه های مورد مطالعه و در تمام دامها در هر دو مایع شکمبه و مایع مدفوع میزان گاز تولیدی افزایش یافته است . البته در اغلب شرایط این افزایش تا ساعت 24 انکوباسیون دارای شیب تندی و بعد از آن از آهنگ رشد کندتری برخوردار می باشد. با توجه به نتایج حاصل از آزمایش تعین قابلیت هضم توسط گاز تست با استفاده از مقایسه مایع شکمبه با مدفوع که در یک روند افزایشی یکسان در تولید گاز بوده می توان این نتیجه را گرفت که بجای استفاده از مایع شکمبه، از مایع مدفوع دام استفاده کرد،که روشی آسان و ارزان می باشد.

 واژه های کلیدی: ارزش غذایی، تولید گاز، مایع شکمبه، مایع مدفوع، سه گونه مرتعی

فصل اول کلیات تحقیق

 1-1- مقدمه

یکی از مهمترین مسأئلی که بشر با آن مواجه است، ایجاد امنیت غذایی برای جمعیت جهان و در عین حال حفظ منابع طبیعی اعم از خاک، آب و هوا و تنوع زیستی می باشد. تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل ازکشورهای در حال توسعه درخصوص فرآورده های دامی در طول 20 سال گذشته نشان می دهد که بخش دام از یک بخش چند جانبه در یک سیستم کشاورزی مختلط به سمت سیستم های تولیدی تخصصی و منسجم تر پیش می رود. افزایش سریع جمعیت، افزایش تقاضا برای مواد غذایی، همراه با سطح پایین فناوری تولید محصولات کشاورزی و دامی و صنایع وابسته روستایی در کشور و توأم شدن آن با شرایط دشوار زیست محیطی، کمبود آب، محدودیت اراضی و سرمایه گذاری ناکافی، روند تخریب منابع پایه را تشدید نموده است. تدوین سیاست ها و برنامه های توسعه کشاورزی در گذشته که عمدتاً با هدف حداکثر بهره برداری از منابع پایه برای تأمین نیازهای مقطعی و کوتاه مدت بوده، موجب بهره برداری بیش از ظرفیت منابع و کاهش توان تولیدی آنها شده است. در برنامه های دوم و سوم توسعه کشور بر احیاء، توسعه و ظرفیت سازی این منابع تأکید شده است.سهم بخش دام در اقتصاد جهان بسیار مهم می باشد زیرا این بخش شامل گوشت، شیر، پوست، الیاف، کود، نیروی کار و همچنین انباشت سرمایه می باشد. موارد مذکور با ساختار رفاه اجتماعی بسیاری از جوامع روستایی گره خورده و به عنوان یک ذخیره استراتژیک محسوب می گردد که به ثبات خانواده و نظام کلی کشاورزی می افزاید(فائو، 1996).

اگر افزایش در تولید مواد غذایی متناسب با افزایش جمعیت انجام نشود، در آینده مشکلات فراوانی پیش روی بشر بروز نموده و خطر قحطی سراسر جهان را تهدید خواهد نمود چرا که با بهبود وضعیت بهداشتی جوامع و ارائه روش‎های نوین پیشگیری از بیماری‎ها و بالارفتن میانگین عمر، جمعیت روند رو به رشد سریعتری را دنبال نموده(در هر ساعت 8700 نفر) و نیاز غذایی و پروتئینی بسیار حائز اهمیت دارد(افشار، 1380).

در کشور ایران بالغ بر 75 میلیون نفر است، با رشدی معادل 5/2 درصد در سال های آینده به نزدیک 100 میلیون نفر خواهد رسید. البته با سیاست جدید دولت و نظام برای افزایش جمعیت این ارقام مقادیر بیشتری را بخود اختصاص خواهد داد. در صورت ثابت بودن نیاز سرانه گوشت، بایستی در سال های آتی تولیدگوشت 5/1 برابر و متناسب با آن تولیدات دامی حدود 8/4 برابر افزایش یابد(خالداری، 1387).

از طرفی کیفیت و کمیت غذای دریافتی مردم ایران هنوز فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارد(زهری، 1372).

مشکل تغذیه دام در کشور از مهم ترین مسائل دامپروری بوده(70-50 درصد هزینه های تولیدات دامی(آبرامس[1]، 2000))و باتوجه مشکلات مربوط به واردات نهاده های دامی در راستای تحریم ها سبب افزایش قیمتهای تولید و به تبع آن کاهش تولیدات بخش دامی گشته است.یکی از منابع ارزان قیمت برای تغذیه دام، مراتع (فرهومند، 1381) بوده که با بیش از 3000 میلیون هکتار(بیش از 25%) از سطح خشکی های زمین و 4000 میلیون هکتار واقع دراراضی جنگلی و بیشه زارها، علوفه حاصل، بیش از 90% انرژی غذایی 1500 میلیون واحد دامی شامل گوسفند، بز، گاو، گاومیش، شتر و ... را تأمین کرده و لذا علوفه مراتع بطور غیر مستقیم بخش اعظم غذای ساکنین زمین را تولید می کند(شیندی² و همکاران، 2000).

مراتع به عنوان اراضی که پوشش طبیعی آنها شامل گندمیان، پهن برگان علفی یا بوته ها است تعریف شده و در نتیجه تأثیر متقابل محیط و موجودات زنده به وجود آمده و به عنوان یک اکوسیستم طبیعی مدیریت می شوند. برای اعمال مدیریت صحیح و اصولی روی این اکوسیستم طبیعی می بایست منابع موجود در آن دقیقا ارزیابی گردد تا بتوان از ارقام و اطلاعات بدست آمده در برنامه ریزی های کوتاه مدت و بلند مدت برای احیا این منابع و تأمین علوفه مورد نیاز دام های کشور استفاده نمود. شرایط خاص کشور ایجاب می کند که از تمامی مبانی علمی و عملی برای افزایش تولیدات دامی استفاده به عمل آید.

ایران یکی از مهمترین مراکز تنوع گیاهان علوفه ای می باشد و از پتانسیل بالقوه ای برای توسعه این محصولات برخوردار است. برای بهره برداری بهتر از این پتانسیل نیاز به برنامه ریزی دقیق و مناسبی می باشد تا به نحو مطلوبی بتوان این تنوع کم نظیر را حفظ کرده و از آن بهره برداری نمود. اما در کشور ما به شناخت، تولید و مدیریت گیاهان علوفه ای در مقایسه با سایر محصولات زراعی کمتر توجه شده است. تولید علوفه هایی که علاوه بر عملکرد خوب دارای مواد مغذی مناسب برای انواع متفاوت دام ها هستند یکی از اهداف مهم می باشد. کمبود علوفه در کشور و فشار بیش از حد به مراتع منجر به کاهش تولیدات دامی، کمبود فعلی گوشت و تخریب مراتع شده است. واردات علوفه و گوشت راه حل اساسی در این راستا نیست، بلکه تولید خوراک دام در داخل کشور بهترین راهکار در این مورد می باشد. باید توجه داشت که منابع طبیعی بیش از 80 % از مساحت کل کشور را شامل می شود و معادل 136 میلیون هکتار سرزمین ایران را در بر می گیرد و 90 میلیون هکتار از مساحت کل منابع طبیعی ایران را مراتع تشکیل می دهد. در حال حاضر تولید بالفعل معادل 21/4 میلیون تن علوفه خشک است که 50 % آن قابل برداشت بوده و نقش مهمی در تغذیه دامهای کشور دارد( آقاجانی و رضایی 1383).

آمار و اطلاعات موجود در منابع نشان می دهد که علوفه تولیدی مراتع کشور با سطحی معادل 90 میلیون هکتار فقط می تواند 40 میلیون واحد دامی را تعذیه نماید در حالی که تعداد دام موجود در کشور در حال حاضر بیش از 100 میلیون واحد دامی است(مصداقی1372).

استفاده علمی و اصولی از مراتع، مستلزم آگاهی از کیفیت و ارزش غذایی گونه های موجود در مراتع، همراه با مدیریت کارآمد می باشد(عرفانزاده و ارزانی، 1381).

علوفه های مرتعی از مهم ترین منابع غذایی مورد استفاده دام محسوب می گردد، به طوری که طبق آخرین آمار ارائه شده توسط معاونت دام از تعداد 124 میلیون واحد دامی کشور، حدود 83 میلیون واحد دامی وابسته به مراتع می باشد(1381). گیاهان غالب در مراتع عموماً مشتمل بر گندمیان، پهن برگان و بوته ها می باشد که برای انواع دام مناسب می باشند(قورچی، 1374).

لذا بخش عمده مشکل تغذیه دام ها منوط به عدم آگاهی از شرایط و امکانات بالقوه مراتع و مدیریت بوده و جمع آوری اطلاعات علمی در زمینه نباتات مرتعی، راه گشامی باشد بطوریکه شناسایی گیاهان مرتعی در سیستم های پرورش دام در کشورهای حوزه دریای مدیترانه و خاورمیانه مورد نظر متخصصین دام قرار گرفته است(گلسن واینال[2]، 1995).

برای بدست آوردن اطلاعات ارزش غذایی روشهایی بیولوژیکی دام زنده[3] و آزمایشگاهی[4]، شیمیایی و فیزیکی(اسپکتروفتومتر، طیف سنجی مادون قرمز و...) می باشند(تکاسی وسیدمومن،1381).

باتوجه به مقادیر بسیار بالای گونه های مرتعی و هزینه و زمان بالای مورد نیاز رسیدن به هدف آگاهی از ارزش غذایی، بررسی و جایگزین کردن روشهای جدید با دقت قابل قبول و هزینه و زمان کمتر بسیار حائز اهمیت می باشد. یکی از روشهای مناسب و ارزان و سریع روش تولید گاز می باشد که نسبت خوراک هضم شده به طور غیر مستقیم از روی حجم گاز تولیدی توسط تخمیر برآورد شده و مزیت آن نسبت به روش های دیگر، کاربرد آسان آن برای تعداد زیادی نمونه خوراک به خصوص در صورت خودکار بودن ثبت گاز تولیدی می باشد(نوید شاد و جعفری صیادی، 1386).

با توجه به مشکلات مربوط به تهیه مایع شکمبه در این روش و نیاز به فیستوله گذاری یا آزار و اذیت حیوان برای قرار دادن شلنگ خاص در شکمبه و مکش کردن مایع شکمبه، در سالهای اخیر جایگزینی مایع مدفوع بجای مایع شکمبه و جلوگیری از جراحی و قرار دادن شلنگ در دهان دام از استقبال زیادی برخوردار شده است. البته برای رسیدن به این هدف نیاز به مطالعات گسترده و زیاد می باشد که هر کدام از این مطالعات می تواند در راستای رسیدن به روش مناسب و کم هزینه و سریع کمک شایانی نماید. با توجه به جایگاه خاص مراتع در تأمین علوفه مورد نیاز دام های کشور و اختصاص داشتن بخش قابل توجهی از اراضی کشور به مراتع، متأسفانه در راستای تعیین قابلیت هضم و ارزش غذایی علوفه های مرتعی با روش های جدید و جایگزین کردن مایع شکمبه بوسیله مایع مدفوع، تحقیقات جامع و زیادی صورت نگرفته است و اکثر تحقیقات صورت گرفته نیز، اغلب تعیین ترکیبات شیمیایی به وسیله روش شیمیایی بوده است. لذا در این تحقیق، ارزش غذایی و قابلیت هضم سه گونه مرتعی جاشیردامی[5]،سورگم[6] و بروموس[7]با استفاده از جایگزینی مایع مدفوع بجای مایع شکمبه در روش تولید گاز در سه نوع دام غالب مراتع شامل گوسفند، بز و گاو مورد ارزیابی قرار گرفت.

فصل دوم ادبیات تحقیق

 2-1- سطح مراتع در جهان و ایران

بیشترین سطح خشکی های جهان به مراتع اختصاص دارد. بر اساس یکی از برآوردهای انجام شده حدود 43 درصد از خشکی های زمین به مراتع ، 18 درصد به جنگلها ، 15 درصد پوشش های یخی و اراضی خالی از پوشش و 20 درصد به اراضی کشاورزی و 4 درصد به مناطق مسکونی و صنعتی اختصاص یافته است. 164 میلیون هکتار عرصه کشور را می توان در یک نگاه بصورت زیر طبقه بندی نمود :

منابع طبیعی تجدید شونده 5/83درصد از کل خاک کشور را شامل می شود

مراتع با مساحت 1/86 میلیون هکتار 53 درصد سطح ایران را می پوشاند

سال	مساحت مراتع کشور	مراتع خوب	مراتع متوسط	مراتع فقیر
1374	90000000	9311506	37290540	43397954
1383	86103940	6936793	22587476	56579671

 جدول فوق مساحت مراتع کشور را در یک فاصله زمانی 10 ساله نشان می دهد که بیانگر تخریب شدید و کاهش مراتع کشور و در نتیجه افزایش اراضی کویری و عاری از پوشش در کشور می باشد. بیشتر مراتع ایران به‌دلیل واقع شدن در مناطق خشک و نیمه‌خشک و چرای مفرط از نوع مرتع درجه 3 می‌باشند

مراتع ایران از نظر پوشش گیاهی به سه گروه تقسیم شده‌اند:

الف) مراتع علفی ییلاقی 14 میلیون هکتار با تولید متوسط 290 کیلوگرم علوفه قابل برداشت در هکتار .ب) مراتع بوته زار با وضعیت ضعیف و متوسط 60 میلیون هکتار با تولید 92 کیلوگرم علوفه قابل برداشت در هکتار.

ج) مراتع حاشیه کویر (خیلی ضعیف) با تولید بسیار کم 16 میلیون هکتار با تولید متوسط 25 کیلوگرم علوفه قابل برداشت در هکتار .

متاسفانه به دلیل استفاده های غلط هم از وسعت و هم از کیفیت مراتع کاسته شده است. به طوری که هم اکنون از سطح 86 میلیون هکتار مرتع فقط 16 میلیون هکتار از آن در شرایط خوبی قرار دارد.اگر این خرابی و نابودی ادامه پیدا کند تولید علوفه مورد نیاز دام روز به روز کمتر می شود و خاکهای حاصلخیز کشاورزی نیز از بین میروند. از طرفی نابودی مراتع موجب بروز سیل و در نتیجه پر شدن مخرن سدها می شود وسر انجام مراتع این ثروت خدادادی به بیابانها و شوره زارها تبدیل می شوند. فعلا بزرگترین مشکل گریبانگیر مراتع دام مازاد است

  2-1-1- اهمیت مراتع

مراتع در مقایسه با اراضی کشاورزی و جنگلی دارای بازدهی کمتری در واحد سطح هستند.. این در حالی است که اهمیت مراتع فقط به تولید علوفه خلاصه نمی شود. پوشش گیاهی مراتع همچنین در حفاظت منابع آب و خاک کشور حائز کمال اهمیت میباشد. علاوه بر آن، استفاده های تفرجگاهی، بانک ژن گیاهی، انواع گیاهان داروئی و صنعتی و مسائل زیست محیطی را به اهمیت مراتع افزود. ارزش زیست محیطی مرتعبراساس مطالعات انجام شده ارزش یک هکتارمرتع در سال 232 دلار میباشد ارزش غیر علوفه ای پوشش گیاهی مرتع معادل 75%است. ارزش علوفه ای پوشش گیاهی مرتع معادل 25%‌ است ارزش زیست محیطی در ایرانبین 4 تا 8 برابر علوفه است به هر حال مراتع بهترین منبع تغذیه دامها می باشند. علوفه سبز و آبدار مراتع برای جبران کمبود مواد غذایی دامها اهمیت دارد. در مراتع خوب تمام مواد مغذی مورد نیاز دام وجود دارد و چنانچه دام چند ماهی از سال را در مرتع چرا کند نیرو و شادابی بیشتری خواهد داشت. با برداشت علوفه از بعضی مراتع می توان بخشی از علوفه خشک مورد نیاز دام در زمستان را نیز تأمین کرد. مدیریت مراتع باید بر اساس اصول اکولوژی بنا نهاده شود و شناخت این اصول پیش شرط اصلی مدیریت مراتع می باشد. هدف اصلی در مراتع باید دستیابی به حداکثر درآمد خالص بدون صدمه زدن به خود مراتع باشد.

تحلیل نظریه مقداری پول (دیدگاه موریس اله) WORD

چکیده

حجم پول یکی از متغیرهای مهم اقتصاد کلان و نیز یکی از ابزارهای اصلی سیاست­های کنترل تقاضا به­شمار می­رود. با این حال اختلاف ریشه­داری بین مکاتب اقتصادی در مورد نحوه به­کارگیری و میزان تأثیر بخشی آن برمتغیرهای واقعی وجود دارد. در طول تاریخ اقتصاد، بسیاری از اندیشمندان در مورد معنا و مفهوم پول، وظایف، اهمیت، انواع، عوامل تعیین­کننده تقاضا، و آثار آن بر متغیرهای اقتصادی، تحقیقاتی نموده و نظریه­های مختلفی ارائه­کرده­اند. به جرأت می­توان گفت نظریه مقداری پول، معروف­ترین نظریه­ای است که در این زمینه توسط اندیشمندان مختلف ارائه­شده­است، به­طوری که قبل از دهه 1930، نظریه مقداری پول، نظریه مسلط در اقتصاد کلان بود. هرچند می­توان بزرگ­ترین و مهم­ترین پیام نظریه فوق را رابطه حجم پول و سطح قیمت­ها دانست، اما نوع، نسبت و اندازه این رابطه، ثبات و متغیر بودن آن و عوامل مؤثر بر آن، هرکدام توسط اقتصاددانان مذکور و طی سالیان درازی بیان و بررسی شده­است.

در این پژوهش با تکیه بر مقاله « بیان مجدد نظریه مقداری پول » موریس اله (1966) سعی شده تا با بررسی عوامل موثر بر تقاضای پول، نسبت و اندازه رابطه حجم پول و رشد آن با تورم، و همچنین ثبات یا عدم ثبات این نسبت در طول زمان مورد بررسی قرار گرفته است. به عبارت دیگر با توجه به پیام­های نظریه مقداری پول و همچنین روش اله برای بیان این نظریه، تفاوت دیدگاه­ها در مورد تقاضای پول، مسئله شکل­گیری ذهنیت، و ریشه تورم مورد بررسی قرار گرفته­است.

داده­های مورد استفاده در این مطالعه، از اطلاعات سری زمانی بانک مرکزی استخراج گردیده­است و از نرم افزار Excel برای محاسبات ریاضی داده­ها و به­طور بسیار محدودی از نرم افزار MATLAB برای رسم نمودار استفاده­شده­است.

نتایج این پژوهش نشان می­دهد در هر زمان معین، یک رابطه نسبی بین سطح قیمت­ها و مقدار پول برقرار است. اما ضریب این نسبت، ثابت نیست، بلکه مقدار آن در هر زمان به نرخ­های رشد مخارج اسمی کل گذشته بستگی دارد. سرعت گردش پول ثابت نمی­باشد، اما تابع ثابتی از نرخ رشد مخارج اسمی کل گذشته­است. بنابراین تنها در شرایط سکون[1]، نسبت (ضریب کمبریج) ثابت است. رشد تولیدات تأثیری مثبت بر سرعت گردش پول، و تاثیری منفی بر تقاضای نسبی پول دارد. رشد قیمت­ها (نرخ تورم) تاثیری مثبت بر سرعت گردش پول و تأثیری منفی بر تقاضای نسبی پول دارد. نرخ بهره خالص تأثیری مثبت بر تقاضای نسبی پول و تأثیری منفی بر سرعت گردش پول دارد. هر­چه نرخ رشد مخارج اسمی در طول زمان، بزرگ­تر باشد، تأثیر حجم پول بر سطح قیمت­ها بیشتر خواهد­بود.

 کلید واژه­ها:نظریه مقداری پول، اصل نسبیتی، اصل موروثی، اصل منطقی بودن، نرخ رشد روان­شناختی

 فهرست مطالب

 عنوان صفحه

 فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه.1

1-2- شرح وبیان مسأله پژوهش2

1-3- هدف پژوهش4

1-4- فرضیه­های پژوهش4

1-5- اهمیت و ارزش پژوهش4

1-6- روش پژوهش5

1-6-1- داده­های استفاده­شده در پژوهش6

1-6-2- ابزار گردآوری و تحلیل داده­ها6

1-7- واژگان کلیدی7

1-8- جمع­بندی فصل7

 فصل دوم: مروری بر ادبیات موضوع و پیشینه پژوهش

مقدمه8

2-1- رهیافت­های مختلف در تعریف پول9

2-1-1- رهیافت­های نظری تعریف پول9

2-1-2- رهیافت تجربی تعریف پول13

2-2- وظایف پول15

2-2-1- پول به عنوان وسیله مبادله16

2-2-2- پول واحد حساب یا سنجش16

2-2-3- پول به عنوان ذخیره ارزش17

2-2-4- پول، وسیله­ای جهت پرداخت­های آتی17

2-2-5- وظیفه و نقش پویای پول17

 عنوان صفحه

 2-3- نظریه­های پولی18

2-3-1- نظریه کلاسیک­ها18

2-3-1-1- نظریه مقداری پول کلاسیک­ها21

2-3-1-2- نظریه کمبریج23

2-3-2- نظریه نئوکلاسیک­ها26

2-3-3- پول­گرایی27

2-3-4- موریس اله: بیان مجدد نظریه مقداری پول30

فصل سوم: الگوی نظری پژوهش

مقدمه32

3-1- اصل نسبیتی33

3-2- اصل موروثی35

3-3- اصل منطقی بودن40

3-4- فرمول­بندی اصول موضوعه41

3-5- تفسیر اقتصادی نتایج حاصله42

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل الگو بر اساس مشاهدات تجربی

مقدمه44

4-1- پارامترهای ثابت الگو44

4-1-1- توضیحاتی درباره نرخ بهره خالص46

4-2- مقادیر نظری و داده­های تجربی47

4-3- معیاری برای خوبی برازش58

4-4- جمع­بندی فصل59

 عنوان صفحه

 فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهادها

5-1- مقدمه62

5-2- نتایج پژوهش63

5-3- آزمون فرضیه­ها64

5-4- محدودیت­های پژوهش65

5-5- پیشنهادات ......................................... 65

5-5-1- پیشنهادات پژوهشی ................................ 65

5-5-2- پیشنهادات کاربردی ............................... 65

پیوست66

منابع و مآخذ71

   فهرست شکل­ها

عنوان صفحه

شکل 4-1: تابع تقاضای نسبی پول.. 45

شکل4-2: مقایسه تقاضای نسبی پول مشاهده­شده و محاسبه­شده به­ازای 5% = F 50

شکل 4-3: مقایسه تقاضای نسبی پول مشاهده­شده و محاسبه­شده به­ازای 10% = F 51

شکل 4-4: مقایسه تقاضای نسبی پول مشاهده­شده و محاسبه­شده به­ازای 15% = F 53

شکل 4-5: مقایسه حجم پول مشاهده­شده و محاسبه­شده به­ازای 5% = F. 54

شکل 4-6: مقایسه حجم پول مشاهده­شده و محاسبه­شده به­ازای 10% = F 55

شکل4-7: مقایسه حجم پول مشاهده­شده و محاسبه­شده به­ازای 15% = F. 56

شکل 4-8: هزینه ناخالص ملی به قیمت­های جاری.. 57

شکل 4-9: حجم واقعی پول.. 58

    فهرست جدول­ها

عنوان صفحه

 جدول 4-1: حجم پول محاسبه­شده و تقاضای نسبی پول محاسبه­شده.. 49

جدول 4-2: مقدار به­ازای نرخ­های فراموشی مختلف.. 59

  فصل اول

کلیات پژوهش

 1-1- مقدمه

قبل از دهه 1930، نظریه مقداری پول، نظریه مسلط در اقتصاد کلان بود. اما با انقلاب کینز، دیدگاه­ها در مورد روابط متغیرهای کلان و همچنین تاثیر پول بر این متغیرها تغییر کرد، تا اینکه در اواخر دهه 1960 و با شکل­گیری مکتب پولی شیکاگو، نظریه مقداری پول مجدداً احیا شد. اگرچه معادله مبادله ایروینگ فیشر-شکل کلاسیک نظریه مقداری پول- و مطالعه فریدمن –شکل نوین نظریه مقداری پول- معروف­ترین مطالعاتی هستند که در این زمینه انجام شده­اند، اما از آنجا که مطالعات موریس اله در ادبیات اقتصادی داخل کشور، ناشناخته­بوده و همچنین مطالعه وی در زمینه نظریه مقداری پول، شامل نکات و پیام­های بسیار ظریفی می­باشد، لذا این پژوهش به بررسی و تحلیل دیدگاه موریس اله در زمینه نظریه مقداری پول می­پردازد.

این فصل به کلیات پژوهش خواهد پرداخت و در این زمینه به بیان مسأله پژوهشی، اهمیت و ارزش پژوهش، اهداف و فرضیه­های پژوهش، روش تحقیق، ابزار گردآوری و تحلیل داده­ها، داده­های استفاده­شده در پژوهش و در نهایت به بیان تعریف کلید واژه­ها می­پردازد.

 1-2- شرح و بیان مسئله پژوهشی

در طول تاریخ دانش اقتصاد، بسیاری از اندیشمندان در مورد معنا و مفهوم پول، وظایف، اهمیت، انواع، عوامل تعیین کننده تقاضا، و آثار پول بر متغیرهای اقتصادی، تحقیقاتی نموده و نظریه­هایی ارائه کرده­اند. به جرأت می­توان گفت نظریه مقداری پول، معروف­ترین نظریه­ای است که در این زمینه توسط اندیشمندان مختلف ارائه شده­است. نطفه نظریه مقداری پول را می­توان در کتاب ژان بدن جستجو کرد. او این کتاب را در سال 1568 نوشت و در آن مسئولیت ترقی قیمت­ها را به عهده هجوم طلای خارجی انداخت. این دیدگاه در مورد ترقی قیمت­ها در نیمه دوم قرن هفدهم نیز توسط برخی دیگر از اندیشمندان بیان شد، که از میان آنان می­توان به بریسکوئه(1694) اشاره کرد. هیوم نیز در مقاله مهم خود،«در مورد پول»(1752) اشاره­ای آشکار به این قضیه داشته­است. در طی سالیان طولانی این قضیه همچنان در ذهن اندیشمندان مختلف بوده و بسیاری از آنان آن را مورد بازبینی و تغییر و تحول قرار داده­اند. از میان آنان می­توان به ریکاردو، پتی، لاک، کانتیلون، میل، مارشال، فیشر، پیگو، هایک و حتی کینز اشاره کرد. مثلا پتی، لاک و کانتیلون هر کدام در مورد مفهوم سرعت گردش پول بحث کرده­اند. نتیجه کار نیوکامب و فیشر، رابطه معروف مبادله فیشر است که توسط اقتصاددانان کمبریج همچون پیگو مورد بازبینی قرار گرفت و رویکرد دیگری از این نظریه را تحت عنوان رویکرد کمبریج ارائه داده­اند.(شومپیتر، 1375و قدیری اصلی، 1334).

در واقع این اندیشمندان تلاش کرده­اند تا ویژگی­هایی را مشخص کنند که به کمک آن­ها برابری جریانی از پرداخت­های پولی را با جریانی از مبادلات کالاها و خدمات بیان کنند. هرکدام از آن­ها تمرکز خود را بیش­تر بر روی یکی از متغیرهای معادله متوجه ساخته­اند(فرهنگ پالگریو[2]). از آخرین اقتصاددانانی که هرکدام به طریقی متفاوت به بیان این نظریه پرداخته­اند می­توان به فریدمن، موریس اله و کاگان اشاره کرد. هرچند می­توان بزرگ­ترین و مهم­ترین پیام نظریه مقداریپول را رابطه حجم پول و سطح قیمت­ها دانست، اما نوع، نسبت و اندازه این رابطه، ثبات و متغیر بودن این نسبت و عوامل مؤثر بر آن توسط اقتصاددانان مذکور و طی سالیان درازی بیان و بررسی شده­است.

این موضوع که یک رابطه تابعی باثبات بین تقاضای مانده­های حقیقی و تعداد محدودی از متغیرهای تعیین­کننده آن وجود دارد، نکته اصلی رویکرد نظریه مقداری جدید به تحلیل اقتصاد کلان می­باشد. اگر تابع تقاضای پول باثبات باشد، آن­گاه سرعت گردش پول نیز باثبات خواهد بود و اگر بعضی از این متغیرهای محدود تغییر نمایند، می­توان تغییرات متناظر را پیش بینی کرد. فریدمن نظریه مقداری پول را چنین توصیف می­کند:« تعمیم نتیجه تجربی آن است که مانده­های حقیقی مطلوب (در تقاضای پول) معمولا به کندی و به تدریج حرکت می­کند یا معمولا ناشی از مجموعه وقایعی است که سلسله­وار به دنبال تغییر اولیه در عرضه پول به­وجود­می­آیند، در حالی که تغییرات عمده در عرضه اسمی مانده­های حقیقی می­تواند مستقل از هر تغییری در تقاضا به­وجود­آید و غالبا چنین است. نتیجه این است که تغییرات عمده در قیمت­ها یا درآمد اسمی تقریباً نتیجه تغییرات عرضه اسمی پول است ( راهنمای نوین اقتصاد کلان،ترجمه خلیلی عراقی و سوری، 1383).

از آن­جا که مطالعات موریس اله در ادبیات اقتصادی داخل کشور، ناشناخته­بوده و همچنین مطالعه وی در زمینه نظریه مقداری پول، شامل نکات و پیام­های بسیار ظریفی می­باشد، لذا این پژوهش به بررسی و تحلیل دیدگاه موریس اله در زمینه نظریه مقداری پول می­پردازد. در این پژوهش با تکیه بر مقاله « بیان مجدد نظریه مقداری پول » موریس اله (1966) سعی شده تا از طریقی متفاوت با کارهای دیگر، به بیان این نظریه و بازبینی پیام­های آن، تفاوت دیدگاه­ها در مورد تقاضای پول، مسئله شکل­گیری ذهنیت، و ریشه تورم پرداخته­شود. در واقع با بررسی عوامل موثر بر تقاضای پول و به­دست­آوردن روابط ریاضی بین این متغیرها، نسبت و اندازه رابطه حجم پول و رشد آن با تورم، و همچنین ثبات یا عدم ثبات این نسبت در طول زمان مورد بررسی قرار می­گیرد.

موریس اله به دنبال مقاله­های پیشین خود، در مقاله مذکور، با وارد کردن چند اصل روان­شناسی در اقتصاد و به­ویژه در حوزه اقتصاد پولی، نظریه مقداری پول را معرفی کرد، آن­گاه تفاوت­های این نظریه را با دیگر نظریات پولی در چارچوب نظریه مقداری پول مقایسه کرد. اصول روان­شناسی فوق عبارت­اند از: اصل موروثی، اصل نسبیتی زمان، و اصل منطقی.

1-اصل موروثی[3]: تقاضای واقعی پول در هر دوره، تابعی از میانگین وزنی نرخ­های رشد درآمد ملی اسمی است.

2-اصل نسبیتی[4]:با عنایت به­وجود دو مقیاس زمانی فیزیکی و روان­شناختی، مقیاس زمانی روان­شناختی تابعی از مقیاس زمانی فیزیکی می­باشد؛ به­طوری که اگر بیان­گر مقیاس زمانی روان­شناختی و t مقیاس زمانی فیزیکی باشد، رابطه زیر برقرار است:

(1-1)

به­عبارت دیگر درک ذهنی افراد از زمان، تابعی از واقعیت فیزیکی زمان است.

3-اصل منطقی[5]: تقاضای واقعی پول، تابع لاجیت (لجیستیک)[6] از میانگین وزنی نرخ رشد درآمد ملی اسمی است.

نتایج حاکی از این است که در هر زمان معین، یک رابطه نسبی بین سطح قیمت­ها و مقدار پول برقرار است. اما ضریب این نسبت ثابت نیست، بلکه مقدار آن در هر زمان به نرخ­های رشد مخارج اسمی کل گذشته بستگی دارد. همچنین سرعت گردش پول ثابت نمی­باشد، اما تابع ثابتی از نرخ رشد مخارج اسمی کل است.

 1-3- اهداف پژوهش

اهداف این پژوهش عبارت­اند از:

1- تحلیل تقاضای پول از نظر موریس اله.

2- تحلیل سرعت گردش پول از نظر موریس اله.

3- مقایسه مقادیر حجم اسمی پول و تقاضای واقعی پول به­دست­آمده از طریق الگوی نظری با مقادیر مشاهده­شده حجم اسمی پول و تقاضای واقعی پول در اقتصاد ایران.

 1-4- فرضیه­های(سؤالات) پژوهش

1- تقاضای واقعی پول تابع نرخ رشد مخارج اسمی کل است.

2- سرعت گردش پول تابع نرخ رشد مخارج اسمی کل است.

3- مقادیر حجم اسمی پول و تقاضای واقعی پول به­دست­آمده از طریق الگوی نظری بیش­تر از مقادیر مشاهده­شده حجم اسمی پول و تقاضای واقعی پول در اقتصاد ایران می­باشد.

 1-5- اهمیت و ارزش پژوهش

پژوهش حاضر سعی در بیان این موضوع دارد که چگونه مؤلفه­های روان­شناسی به آثار واقعی می­انجامد، و در این مسیر بیش­تر تمرکز خود را بر موضوع تقاضای پول متوجه می­سازد؛ یعنی تأثیر ساختارهای ذهنی متفاوت را بر مقادیر تقاضای پول معلوم می­کند. اما به هر حال از آنجا که این پژوهش بر پایه مقاله تئوریک موریس اله انجام شده­است و صرفاً دارای مبانی و نتایج نظری می­باشد، بنابراین اهمیت پژوهش جاری می­تواند در باز کردن فضای جدیدی در پژوهش­های علمی و دانشگاهی مؤثر باشد، به­طوری که مبانی نظری و علمی این پژوهش­ها را برای پژوهشگران ارائه نماید. مطالعه حاضر می­تواند در تحلیل رفتار تقاضای واقعی پول و سرعت گردش پول، پیش­بینی تقاضای واقعی پول و سرعت گردش پول، و کنترل (انقباض، انبساط، تثبیت) تقاضای پول و سرعت گردش پول به­کار رود.

 1-6- روش پژوهش

بر اساس اصول سه­گانه مذکور در بخش (1-2)، باید شاخصی معرفی گردد که نشان­دهنده تأثیر نرخ رشد درآمد ملی اسمی بر ذهنیات عوامل اقتصادی باشد. این شاخص نرخ رشد روان­شناختی نامیده می­شود که برابر با میانگین وزنی نرخ­های رشد مخارج اسمی گذشته می باشد.

(1-2)

که Z` نرخ رشد روان­شناختی می­باشد که میانگین وزنی تمام نرخ­های رشد پیشین، یعنی x`(t`) ها است. به عبارت دیگر:

(1-3)

D(t) مخارج کل عوامل اقتصادی در هر دوره می­باشد:

(1-4)

که q_i , p_i نشان­دهنده­ی قیمت و مقدار معاملات iام هستند .

بر اساس اصل موروثی، تقاضای واقعی پول تابع میانگین وزنی نرخ­های رشد مخارج اسمی (نرخ رشد روان­شناختی) است:

(1-5)

در اینجا M_D تقاضای پول می­باشد و D مخارج کل در هر دوره است. همچنین می­دانیم کل مخارج یک اقتصاد را می­توان برابر با حاصل ضرب مقدار پول در سرعت گردش پول در نظر گرفت:

D = M_D .V_D

و یا:

(1-6)

با توجه به روابط (1-5) و (1-6) نتیجه­گرفته­می­شود که تفاوت ناچیزی با عکس V_Dدارد؛ یعنی در واقع چیزی بیش­تر از ضریب K در مکتب کمبریج نیست.

(1-7)

با استفاده از ابزار ریاضی، این نتیجه به­دست­خواهد­آمد که در هر زمان معین، یک رابطه نسبی بین سطح قیمت­ها و مقدار پول برقرار است. اما ضریب این نسبت، ثابت نیست و مقدار آن در هر دوره، به مخارج اسمی کل گذشته بستگی دارد. همچنین سرعت گردش پول ثابت نمی­باشد، اما تابع ثابتی[7] از میانگین نرخ­های رشد مخارج اسمی گذشته­است.

1-6-1 داده­های استفاده شده در پژوهش

متغیرهای مورد استفاده در این پژوهش حجم پول، درآمد ملی ناخالص، و همچنین نرخ رشد درآمد ملی ناخالص می­باشند.

1-6-2 ابزار گردآوری و تحلیل داده­ها

برای جمع آوری مطالب مربوط به ادبیات موضوع از روش کتابخانه­ای نظیر کتب، مجلات، مقاله­ها، پایان­نامه­ها، ... استفاده­شده­است. داده­های آماری نیز با استفاده از اطلاعات سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به­دست­آمده­اند. نرم افزار مورد استفاده در این مطالعه نیز Excel و به­طور بسیار محدودی MATLAB می­باشد.